PFC Nedir? Ne Kadar Önemli?
ozkan.erden - Haziran 14 2005, Salı - 3:53
Alternatif akım (AC), 220V şebeke geriliminde 50 defa yön değiştirir (salınım). Tamamen dirençten oluşan basit AC devresinde, örneğin lamba veya su ısıtıcısı, voltaj ve akımın dalga formlarını incelediğinizde, senkronize olarak birbirini takip ettiğini görürüz. AC salınımlarında yükte maksimum voltaj geçtiğinde, maksimum akım geçecek anlamına gelir. Voltaj inişe geçtiği zaman, akım da inişe geçecektir. Yani birbirlerini taklip eden bir salınım grafiği göreceğiz. Bu, basit bir AC yüküne örnek.
Bobin veya kapasitörlerin bulunduğu komplex AC yüklerinde ise, akım dalgaları voltaj dalgalarını izlemez. Bunun sebebi ise, yüklerde tutulan enerjinin oluşturduğu zaman farklılığı. Bu zaman farklılığı nedeniyle güç akış yönünde değişiklikler olur ve tek yönden elde edilen net güce gerçek güç (P) denir. Her döngü sonunda saklanan enerjinin şebekeye geri dönmesiyle oluşan güce ise reaktif güç denir. Devrelerde herhangi bir işlem yaptığımız zaman sadece gerçek gücü kullanırız (P). Reaktif güç, şebekeye geri döner ve herhangi bir iş yapmaz.
Güç faktörü ise; gerçek gücün (P), görünüşteki güce (S) bölümüyle ortaya çıkan değerdir. Gerçek güç, bizim o işi yapmamız için gereken gücü bize belirtir ve "watt" ile ifade edilir. Şebekede görünen güç ise VA (volt-amper) şeklinde ifade edilir. Dalgaların düzensizliğinden dolayı, belirli miktarda güç çekmek için şebekeden daha fazla akım çekilir. Örneğin. 1 kW'lık gerçek güç elde etmek istersek ve güç faktörü 1 ise, şebekeden 1 kVA'lık güç çekilir. ( 1 kVA x 1 = 1 kW). Ancak güç faktörü 0.5 olursa, 1 kW'lık gerçek güç için şebekeden 2 kVA güç çekmemiz gerekecek. (2 kVA x 0.5 = 1 kW). Güç faktörü, 0 ile 1 arasında değişir. Güç faktörü 0 iken herhangi bir iş yapılmaz.Güç faktörü 1 iken, gerçek güç ile şebekede görünen güç aynıdır ve ideal durum budur.
Ev kullanıcıları sadece kullandıkları gerçek güç (watt) için para ödüyorlar. Ve bundan dolayı ev kullanıcıları için reaktif güç veya şebekede görünen güç bir anlam ifade etmiyor. Ancak bu, şebekeye yük bindiren bir durum. Reaktif güç ne kadar fazlaysa şebekedeki yük o kadar artacak; kablolamanın daha kaliteli olması gerekecek, jeneratörlerin ve transformatörlerin daha büyük olması gerekecek. Bu da, tabii elektrik dağıtıcısı firmaların istemeyeceği bir durum. Bir ev kullanıcısının şebekede yaratacağı istenmeyen yük önemli olmasa da, büyük makinalarla çalışan fabrikaların şebekeye bindireceği yük önemli olacaktır. Bunun için, sanayii kuruluşlarının bulunduğu organize sanayii bölgelerinde fabrikalar, kullandıkları gerçek gücün yanında reaktif güç için de bir bedel öderler.
Günümüzdeki güç kaynaklarında ise artık reaktif gücü minimuma indirmek için "güç faktörü düzeltimi" – power factor correction (pfc) özelliğini görüyoruz. PFC özelliği pasif veya aktif olabiliyor. Giriş seviyesi kaliteli güç kaynaklarında pasif PFC devresi görürken, üst modellerde ise aktif PFC devresi görüyoruz. Aktif PFC devrelerinin güç faktörü düzeltimi 0.99'a kadar çıkabiliyor; ki bu da ideal olan 1'e çok yakın. APFC olmayan güç kaynaklarında güç faktörü 0.5 ile 0.7 arasında değişebiliyor.
Tek bilgisayarın kullanıldığı evler için önemli olmasa da, çok sayıda bilgisayarın kullanıldığı ofislerde ve işletmelerde, şebekeye bindirilen istenmeyen gücü minimuma indirmek için, güç faktörü düzeltimi özelliğine sahip güç kaynakları tercih edilmeli. Biz, ev kullanıcıları için de PFC özelliği olan güç kaynaklarını önereceğiz. Zaten artık firmaların neredeyse tüm ürün gamlarında PFC özelliğini görüyoruz çünkü bazı ülkeler güç kaynakları için PFC özelliğini şart koşuyor. (Örneğin AB).
PFC özellikli güç kaynakları hakkında bilinen yaygın yanlışlar var. Bilinmesi gerekenler şöyle:
* Aktif PFC, ikinci bir devredir. Bu devre, şebekeden resistif olarak güç alır (tıpklı bir lamba gibi) ve diğer devreye aktarır. Diğer devreyi, ana şebekeden tamamen izole eder. Dolayısıyla aktif PFC devresi bir miktar gücü ısıya dönüştürecektir ve bu da güç kaynağı verimliliğini biraz aşağı çeker. Yani: Bir güç kaynağına PFC devresi eklerseniz, onun verimliliğini yaklaşık %1-4 oranında aşağıya çekersiniz.
* PFC'li güç kaynakları, herhangi bir voltaj regülasyon özelliğine sahip değildir. Daha stabil anlamına gelmez.
* Güç faktörü ve güç faktörü düzeltimi, tamamen şebeke ile ilgilidir. Donanımınızın harcadığı gerçek güç miktarını değiştirmez.
PCL Sözlük
kardeşim bunu soracak başka yer bulamadınmı. Yazı için teşekkürler.
pfc devresi 1- 4 watt arasında fazladan bi güç tüketimine sebep oluyosa, ozaman aldığımız güç kaynaklarında bu özelliğin olmaması bu bizim için bi kayıp anlamına gelmiyo diyebiliriz herhalde…
Glacialpower da bu özellik yok diye almaktan vazgeçicektim..
madem enerj tüketimini arttıracak o zaman benim evimde sürekli çalışan bilgisayarım için böyle birşey gereksiz.. hatta fazladan masraf.. o yüzde 4 enerji tüketimi uzun vadede masraflı olacaktır… ev kullanıcıları için şebekeye binen yük çok da önemli olmadığına göre…
glacial power 550 w almayı planlıyorum .pfc aktif değil yalnız onda.bi zararı olurmu?
arkadaşlar pfc harcanan güç için, kayıpları minimuma çekmek için kullanılır. ev kullanıcısı için bir şey değiştirmeyeceği de zaten yazılmış, fakat artık olması gereken bir şey ;)
Adamlar Elan Vital marka EVB-3006B model güç kaynağının içine takoz kadar PFC trafosu koymuşlar.İşin kötü tarafı bu trafo çok ısınıyor ve güç kaynağının içinide gereksiz yere ısıtıyor.Trafonun etrafındaki 3 adet şişmiş kondansatorun bu ısı yüzünden şiştiğini düşünüyorum.
kardeş yanlış düşünüyorsun kondansatörlerin şişmesinin temelde 2 sebebi vardır 1- aşırı gerilimki firma tasarımcıları bunu göz önünde tutmuştur .2. cisi ise sistemin oluşturduğu harmaniklerdir.harmonikler kondansatörün ömrünü kısaltır ve şişmesine sebep olur .DİĞER BİR AÇIKLAMA :Evde pfc gereksiz diye düşünen arkadaşlar eğer aynı anda çalışan 4-5 smps li güç kaynağına sahip cihazınız varsa bunlar sistem girişinizdeki enerji kalitesini bozacaktır. Dolayısyla şebeke sistemi üzerinde deki bozulmalar kısır bir döngü ile cihazlarınızın daha hızlı bozulmasına sebep olacaktır.Unutulmamalıdırki pfc devreliri aynı zamanda sisteminizin oluşturğu kötü etkilerin şebekeye ulaşmasını engelleyen bir çeşit filtredir.Pfc siz devrelerin çalışma ömrü pfc li devrelere göre çok daha kısadır.
Yani mademki ev kullanıcıları için PFC denilen şey anlamsız, o zaman ne diye PSU'lara maharetmiş gibi ekleniyor?? Dahası neden Pasif PFC yerine masraf ve fiyat arttırıp aktif PFC konuluyor?? Glacial tercih edeceklere o yüzden dikkat. Benim bildiğim Aktif PFC olunca şebeke dalgalanmalarında PSU kendini kapatmıyor ya da kilitlenmiyor. Fakat bu durum regülatör etkisi ile olmuyor sadece sistem shotdown yapmıyor. Eğer Türkiyede yaşıyorsanız sinir bozukluğu yaşamamak için Aktif PFC olan modelleri tercih edebiliriz sanırım…
Büyük mağazalarda "Elektrik faturalarında %5-30 tasarruf" adı altında mikrobilgisayarlı güç faktörü (PFC)makinaları satılmakta. Yazıda bahsedildiği gibi ev kullanıcıları için değişen bir şey olmuyorsa PFC makinaları nasıl elektrik faturalarını düşüren ticari bir ürün durumuna gelmiştir. Bilgisi olan birisi açıklayabilir mi acaba?
Ev kullanıcılarını etkilememesi tamamen türkiyedeki elektrik sayaçları ile ilglili. abd diğer bazı ülkelerde bu değer de ölçüldüğü için, bu cihazlar oralarda işe yarıyor. Türkiyede sadece sanayi elektiriğinde kullanılan sayaçlar bunu ölçüyor.
eğer reaktif güç elektrik faturana etki etseydi, o zaman yana yakıla aktif pfc psu arardın ;) mağazaların yaptığı ise reklamdan başka bişey değil :) aktif pfc bizim işimize yarasın yada yaramasın, tasarrufa katkısı var ;)
Bu bizim bildiğimiz yalıtım trafosu değil mi ?
Elan Vital EVB-3006B güç kaynağından söktüğüm PFC trafosu.Trafodaki kırmızı ve siyah kabloların güç kaynağı üzerindeki bağlantı noktalarını kalın bir telle -kısa devre- birbirine bağladım.Hiç bir problem yok.
http://www.hizliresim.com/2008/12/25/2956.jpg
Aktif PFC li güç kaynaklı pc ye kesintisiz güç kaynağı alırken gercek sinus dalgali tip mi yoksa simüle edilmis sinus tip mi almalıyım? bu ikisi arasinda fiyat farkı cok bunu ogrenmek istedim.Tesekkurler.
Biz bilgisayar kullanıcılarını ilgilendiren kısmı PFC nin voltaj regülasyon özelliğine sahip olup olmamasıdır . Bu işlevi yerine getirmiyormuş .. üzerinde durmaya gerek yok.
MAKİNA KISA DEVRE YAPIYOR OLABİLİR
slm arkadaslar yeni bi ekran kartı aldım 95 watt extra elektirk harcıyormuş, 400 watt ve uzeri power kullanmam gerekecekmiş benim anlamadığım şek aktif PFC limi alacağım poweri pasif PFC li mi ? yardımcı olursanız sevinirim tşk ..
slm Arkadaşlar 450 watt'lik pasif pfc'li bi ürün aldım pek kaliteli bişey değil ama ürün hakkında yorum yaparsanız sevinirim teşekkürler ..Not: Tek PC ev kullanıcısı evde 4 Klima var ve diğer herşey standart^^
Ürün: Frisby FR-PS45F12B 450W, 24pin, 12cm, 4Sata, PPFC
• Max. Güç : 450 W
• Verimlilik : 70 %
• Giriş Voltaj Aralığı : 180 – 264 V
• Boyutlar (GxDxY) : 150 x 140 x 86 mm
• Garanti Süresi: : 24 Ay
• Intel standardı ATX V2.3 uyumlu
• 'Energy Star’ ve ‘Blue Angel’ uyumlu çevreye duyarlı dizayn
• Yüksek seviye CPU’lar için ;1 x 4×4 +12V CPU konnektörü
• Yüksek seviye VGA ekran kartları için ;1 x PCI Express DXII 6+2 pin
• Yüksek performanslı bileşenlerle daha güvenilir bir mimariye sahip çoklu koruma dizaynı (OVP/OCP/OPP/SCP)
• Yüksek güç ihtiyacı için +12V çıkış desteği
• EMI Gürültü filtresi dizaynı
• Pasif PFC Özelliği (Pasif Power Factor Correction)
• Düşük ses
• Otomatik fan hız kontrolü
• Aşırı voltaj korumalı
• Aşırı akım korumalı
• Kısa devre korumalı
Uzun araştırmalarım sonucunda gördüm ki alternatif akım yön değiştirmez,
sadece şiddeti değişir.Kitaplarda maalesef yanlış yazıyor.
Yön değiştirme işi sadece barajdaki jeneratörün içinde gerçekleşir.
Akım jeneratörden çıktıktan sonra üçgen bağlantı yapılmışsa yön değiştirme işi sona erer.Eğer yıldız bağlantı yapılmışsa ilk trafoya kadar yön değiştirme işi devam eder.Ancak barajdaki ilk trafodan çıktıktan sonra artık yön eğiştirme işi tamamen biter.yani evlerimize gelen alternatif akımın yönü değişmez sadece şiddeti değişir.Saniyenin
yüzde birinde yani 1 milisaniyede akım şiddeti sıfırdan başlar maksimuma çıkar tekrar sıfıra düşer.Bu işlem saniyede 100 kere devam eder.
Acaip değil mi?Bu keşfe ulaşmam kolay olmadı tabi ki.
Görüşlerinizi acilen bekliyorum.
Yanlış kaynaklar kullanmış olmalısınız. :)
Üçgen ve yıldız bağlantıdan kastınız üç fazlı sistemler. Düşündüğünüz şeyle ilgili değil.
Alternatif akım, Türkiye gibi 220 V kullanan yerler için yaklaşık 310 V ile -310 V arasında bir sinüs dalgasıdır. 110 V kullanan yerler için yaklaşık 155 V ile -155 V arasındadır. Yine nerede olduğunuza göre saniyede 50 ya da 60 kere bu gerçekleşir.
Saniyenin yüzde biri 1 milisaniye değildir. Saniyenin yüzde biri 10 milisaniyedir.
Acayip değil bir de. :)
10 numara cevap olmus. Santisaniye… Bu arada, salise de 1/100 diye yanlis biliniyor, dogrusu 1/60, buradan okuyanlara hatirlatmis olayim.