Lafa önce "TUL da ne?" diyenleri bilgilendirerek başlayalım. TUL'u hepimiz PowerColor markasıyla biliyoruz. Technology Unlimited firmasının markası. Yani kısaca TUL'un. Ancak Türkiye'de distribütör değiştiren ve Koyuncu Elektronik'e geçen TUL firması, PowerColor ismini eski ithalatçısı Vega'dan alamayınca mecburen TUL olarak devam etmek durumunda kaldı. Eski okuyucular için bu durum yeni değildir. AMD de Türkiye'de isim hakkını kaptırmıştı hatırlarsanız. Dört yıl kadar uğraştıktan sonra alabilmişlerdi. MSI'ın da isim hakkı en önemli rakibi Asus'un ithalatçısı Çizgi Elektronik'teydi. Ama Niyazi Saral, sembolik 1$ karşılığında isim hakkını MSI'a vermişti. PowerColor ise bunun yanına daha fazla sıfır ekleme durumuyla karşı karşıya kalınca, Türkiye'de davaların da süresini düşünürsek, TUL olarak devam etmeyi kısa ama zor yol olarak gerek görmüş. En azından isim haklarını geri alana kadar.
O yüzden bir defa daha söyleyelim TUL olarak gördüğünüz her kart bildiğimiz PowerColor. Aslında kartların hepsi birbirinin aynı olduğu için bizim için markadan çok Türkiye'deki ithalatçısı ve fiyat politikası önem taşıyor. Koyuncu, TUL ve kullanıcılar için iyi bir seçim olmuş. Geçen gün arızalanan diskimi götürmek için hazırlanırken Kadıköy'de arıza kabulu için bir yer açtıklarını gördüm ve işim bir hafta içinde sorunsuzca halledildi. Yazıcıoğlu piyasasına beş dakika mesafede böyle bir yer açmaları tek başına bir artı puan. Fiyat tarafında ise Sapphire ile mücadele edecekleri izlenimini edindim. Yani artık ATI sadece Sapphire'a emanet olmayacak Türkiye'de.

PowerColor ürünleri resimde görüldüğü gibi TUL olarak etiketlenecek, başka fark olmayacak. PowerColor yazılı ekran kartı bulursanız almayın. Yeni ithalatçı Koyuncu bu ürünlere servis vermeyecektir diye tahmin ediyoruz.
İnceleyeceğimiz ürünlerden ilki aslında yeni değil. X1600Pro. HDMI desteği nedeniyle yeniden gündemde. Diğer kart ise ATI'nin yeni kartı X1650Pro. Fiyat performans segmenti için çıkan bu kartın konumunu göreceğiz.
X1600Pro ile başlayalım.
TUL X1600Pro HDMI – Genel Özellikler
|
X1600Pro |
|
| Üretim |
0,09 µ |
| Çekirdek hızı |
500MHz |
| Bellek hızı |
1000 MHz |
| Bellek miktarı ve tipi |
256MB GDDR3 |
| Bellek arabirimi |
128 bit |
| Vertex iş hattı |
5 |
| Piksel iş hattı |
12(4×3) |
| Shader Model |
3.0 |
| Son kullanıcı fiyatı |
179 |
| TR'ye geliş tarihi |
- |
Kart bildiğimiz X1600Pro. 5 vertex shader ünitesi, 4 iş hattı ve bunlar üzerinde bulunan 3 shader ünitesi var. Yani toplamda 12 shader ünitesi ediyor. 12 piksel iş hattı var da diyebilirsiniz ama tam doğru olmaz. Shader ünitesi demek daha doğru. Bellek arabirimi 128-bit. GPU hızı 500MHz. Bellek hızı ise 1000MHz. Gerçi elimizdeki kart nedense 900MHz idi ama sizin alacağınız 1GHz olacak. X1600Pro'larda normalde GDDR2 bellek kullanılıyor. Ancak TUL bu kartta GDDR3 kullanıp bellek hızını 1GHz'de tutabilmiş.

Kartımız bu. "Low-profile" olarak adlandırılan kısa bir tasarıma sahip. Bu sayede küçük sistemlerde kullanılabiliyor. Kartın HDMI olmasına yakışan bir durum. HDMI destekli bir ev sinemasını PC aracılığıyla kurmak isteyenler muhtemelen küçük ve sessiz tasarlanmış PC'ler alacaklardır. Bu kart küçük kasa kullanılmasına engel olmadığı gibi oyun imkanı da sunuyor.

Kartın arka tarafında da bellek bulunuyor.

Kartta Infineon GDDR3 bellek bulunuyor. Miktarı 256MB. Teoride 1.4GHz'e kadar çıkabilir.

Kartın ön tarafında TV, HDMI ve VGA çıkışı bulunuyor. Peki nedir bu HDMI?
HDMI'In açılımı High Definition Multimedia Interface. Teknik olarak kabaca daha fazla veri taşıyabilen bir kablo. DVI'ın üst modeli. Farkı fiziksel görüntüsünün daha estetik olması ve ses de iletebilmesi. DVI ile sadece görüntü iletebiliyorsunuz. HDMI kablolar'ın uzunluğu 15 metreye kadar çıkabiliyor. Sağladıkları band genişliği 5Gbps. Yüksek çözünürlüklü video ve 8 kanal sesi sıkıştırılmadan gönderebiliyor. Her sıkıştırma kalite kaybı demek olduğundan, sıkıştırılmadan kayıpsız veri aktarımı mümkün. Ama istenirse Dolby Digital (AC3) ya da DTS gibi sıkıştırmalar kullanılabilir. Tabii sesle görüntünün aynı kablodan gitmesi bazı sıkıntılar yaratabiliyor. Mesela TV'niz HDMI uyumluysa ama sterero hoparlörü varsa sesin HDMI üzerinden gitmesi işinize gelmez eğer siz ayrı olarak 5.1 sisteme sahip iseniz. Mecburen sesi ayrı olarak iletmeniz gerekecek. Bu durumda HDMI uyumlu DVD oynatıcıların uzun bir süre daha sesi ayrı olarak da iletebilecek halde üretilmesi gerekiyor. Diğer sorun ise yukarıdaki gibi bir kart PC'ye takıldığında sesin nasıl iletileceği. Ekran kartlarında ses kabiliyeti yok. O nedenle mevcut tabloda bizim için HDMI, DVI üzerine estetik ve kablo uzunluğu dışında bir katkı sağlamıyor. Ürünlere adapte edilmesi ve bizim elimizdeki HDMI uyumlu olmayan ürünleri değiştirmemiz birkaç yılı bulacaktır. Geriye uyumlu bir teknoloji olduğundan, adaptörlerle DVI ile uyumluluğu da var.
HDMI, DVI'dan pek üstün olmasa da ve ses tarafında en azından bugün avantaj sağlamasa da çok hızlı bir şekilde adapte ediliyor. Karıştırmamanız için belirteyim HDMI ile HDCP ayrı kavramlar. HDCP kopya koruma sistemi. Ayrı bir yazı konusu. DVI ile de uygulanabiliyor.

Kablo bu. Oldukça değişik gözüküyor DVI ile kıyaslanınca.
Kartta HDMI yanında VGA çıkışı olması pek iyi olmamış. Standar 15-pin çıkış yerine DVI çıkışı olmalıydı. HDMI'a ihtiyacı olmayanlar, yani şimdilik hemen hemen hepimiz, bu kartta VGA çıkışına kalıyoruz herhangi bir çevirici verilmediği için.

HDMI desteği Silicon Image'dan.
Kutu ve İçerik

Kartın kutusu kendi boyutuna göre büyük kalıyor.

Kutudan kitapçık, sürücü CD'si ve Cyber link DVD Software Suite yazılımı çıkıyor. Kablo olarak sadece HDMI kablosu verilmiş.
Barkod olayını gördükten sonra anladıkkı bi +50 pro olayı bi yalan birçok marka için… xtleri +50pro die yiomuşuz :D