HIS uzun zamandır kendini ülkemizde istediği gibi konumlandıramamıştı. Ancak Türkiye ofisi açılması ve distribütör değişikliklerinden sonra tekrar aktif hale geldiler ve incelemeler de başladı. Uzun zamandır test merkezimize bir IceQ kart uğramamıştı. ATI kartlarının Nvidia'dan popüler olduğu zamanlar, HIS IceQ serisi fark yaratan nadir kartlardandı zira piyasadaki en iyi soğutucu çözümlerini adapte ederlerdi. ATI'nin HD 3850 çözümü de 8800GT kadar olmasa da daha düşük fiyatıyla günümüzün popüler ürünlerinden. HIS de bu kartı alıp IceQ versiyonunu üretmiş. Yazımızda hem kartı tanıyacağız hem de bu kartla CrossFire yapıp rakipleri ile karşılaştıracağız.

3850 nedir bilmeyenler, önceki incelememize ^[1] bakarak öğrenebilirler.

	8800 GT	HD 3870	HD 3850	HD 2900 XT
Üretim	65 nanometre 754 milyon transistör	55 nanometre 666 milyon transistör	55 nanometre 666 milyon transistör	80 nanometre 700 milyon transistör
Çekirdek hızı	600MHz	775MHz	670MHz	740MHz
Paralel işlemci hızı	1500MHz	775MHz	670MHz	740MHz
Paralel işlemci sayısı	112	320(64×5)	320(64×5)	320 (64×5)
Bellek hızı	1800MHz	2250MHz	1660MHz	1650MHz
Bellek miktarı ve tipi	512/256MB GDDR3	512/GDDR4	512/256MBGDDR3	512MB GDDR3
Bellek arabirimi	256-bit	256-bit	256-bit	512-bit
ROP sayısı	16	16	16	16
Doku ünitesi	56	16	16	16
Arabirim	PCI Express 2.0	PCI Express 2.0	PCI Express 2.0	PCI Express
DirectX versiyonu	9 ve 10	9, 10 ve 10.1	9, 10 ve 10.1	9 ve10
Son kullanıcı fiyatı	249$	245$	175$	414$
TR'ye geliş tarihi	Piyasada	Piyasada	Piyasada	Piyasada (elde kaldı)

HIS 3850 IceQ 3 Turbo

	HIS 3850 IceQ 3 Turbo
Üretim	55 nanometre 666 milyon transistör
Çekirdek hızı	720MHz
Paralel işlemci hızı	720MHz
Paralel işlemci sayısı	320 (64×5)
Bellek hızı	1820MHz
Bellek miktarı ve tipi	512MB GDDR3
Bellek arabirimi	256-bit
ROP sayısı	16
Arabirim	PCI Express 2.0
DirectX versiyonu	9, 10 ve 10.1
Son kullanıcı fiyatı	229$+KDV (?)
TR'ye geliş tarihi	Piyasada

^[2]

Büyütmek için resme tıklayın.

HIS'in IceQ 3 çözümü, Turbo adıyla satılıyor. IceQ3, soğutucuyu ifade ederken, Turbo kartın overclock'lu olduğunu gösteriyor. Kartın GPU hızı 720MHz, bellek hızı ise 1820MHz. Standart karta göre hayli farklı. Kartın bir de TurboX modeli var. Limited Edition olarak satılacak. TurboX daha da hızlandırılmış model. 735/1960MHz hızlarına sahip. Biz Turbo olanı inceliyoruz. Kartın diğer özellikleri 3850 serisi ile aynı. 64×5 şeklinde sıralanmış 320 adet paralel işlemcisi var. GPU ile aynı hızda çalışıyorlar. Kartın bellek arabirimi 256-bit. Miktarı ise 512MB. Ciddi bir oyun kartı için artık alt limit 512MB diyebiliriz.

Kartın soğutucusu Arctic Cooling tasarımı. Firma Accelero ^[3] serisini üretti ve artık onlara ağırlık veriyor ama eski 'silencer' modelleri hala bulunabiliyor. Silencer tipi soğutucu tasarımını ise HIS için özel olarak üretiyor. Eski dediğimize bakmayın, bizce 'Silencer' soğutucular Accelero'dan daha iyi. Nedeni ise karttan çıkan sıcak havanın kasa dışına atılması. Bakır soğutucu GPU'yu soğuturken, soğutucunun arkasında bulunan fandan gelen hava, soğutma bloğunun içinden geçerek sıcaklığı alıyor ve kasanın dışına atıyor.

Soğutucu havayı atmak için ikinci bir slot işgal ediyor. Kartın altın kaplama DVI çıkışları ve s-video çıkışı bulunuyor. Kartın iki adet Crossfire bağlantı noktası var. Yani CrossfireX ile 790FX anakartlara dört adet kart takmak mümkün.

Kartın bellekleri de soğutuluyor ama havalandırmadan yararlanamıyorlar. IceQ'nun eski modellerinde ısı borusu kullanılmıyordu ama artık bulunuyor. Aslında bu tasarım eski halinde bile kalsa başarılı olurdu. Çalışma mantığı çok basit ve etkili. HIS'in de yeni Arctic Cooling çözümleri yerine bu tasarımda ısrar etmesi aynı fikirde olduklarını gösteriyor. Soğutucunun plastik kısmı UV duyarlı. Elimizdeki UV ışığı ile bir deneme yaptık. Aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.

Kartın fanı büyük. Bu sayede fazla ses çıkartmıyor. 21dB olduğu belirtilmiş. Kart harici güç istiyor.

Kartın arka tarafında bizi ilgilendiren bir şey yok.

Kutu ve İçerik

Kartın kutusu kare şeklinde. Tüm bilgiler verilmiş. Sağ üst köşedeki etikette Turbo olduğu ve saat hızları net şekilde gözüküyor.

Kutunun arkasını çevirince kartı görüyoruz. Ürünün özellikleri, kutunun üzerine karta denk gelecek şekilde yerleştirilmiş.

Kutudan sürücü CD'si Half Life kuponu, DVI adaptörü, HDMI adaptörü, svideo adaptörü ve Crossfire köprüsü çıkıyor. Bir tane de tornavida verilmiş.

Dört ucu var, aynı zamanda ucunda ışığı da bulunuyor.

Performans Testleri

Test Sistemi

Asus P5K Deluxe WiFi Intel Core 2 Duo E6600@3.2GHz (355×9) 2×1GB DDR2 1066 OCZ Palit 8800GT Sonic Sparkle 8800GT Gigabyte HD 3870 HIS HD 3850 256MB HIS 3850 IceQ3 Samsung 160 GB SATA 7200 RPM Sabit Disk Thermaltake Wingo kasa HighPower 560WattGüç Kaynağı Windows Vista Ultimate 32-bit Catalyst 8.1 Forceware 169.28 Intel Inf Driver 8

Testlerde Nvidia için 169.28, ATI için de 8.1 sürücülerini kullandık. Radeon HD 3850'nin 256MB olduğunu belirtelim. Rakip 8800GT ise Palit 8800GT Sonic ^[4]. Sonic olduğu için overclock'lu. 650MHz GPU ve 1900MHz bellek hızı var. Standart GT'yi temsilen de Sparkle ^[5]'ın çözümünü seçtik. Ek olarak Gigabyte'ın 3870 kartını da ekledik zira IceQ'nun 3870'i yakalayıp yakalayamadığını merak ediyoruz. Test iki bölüm. İlk bölümde IceQ'nun diğer kartlara göre durumuna bakıyoruz. Daha sonra da Crossfire yapacağız.

Testlerde kullandığımız Radeon HD 3870 kartımız Gigabyte idi. Daha önce incelemediğimiz için bir resmini koyalım.

Lost Planet

Lost Planet Directx 10 ^[6] destekleyen ilk oyun.

Lost Planet testi mağara ve kar bölümü olarak ikiye ayrılıyor. Mağarada yapay zeka ön planda. Haraket halinde çok nesne var. Bu nedenle mağara sonucu işlemciye bakıyor. Kar bölümü ise ekran kartı limitli. O yüzden kar sonuçlarını verdik.

Oyunun gölge detayı orta seviye idi. Onun dışında her şey en yüksek seviyede.

Call of Juarez

Call of Juarez bir vahşi batı oyunu. Grafik açısındansa tatmin edici diyebilirim. Bizim kullandığımız test bir benchmark.. DX10 grafikleri var ve bunların neler olduğu anlatılıyor altyazılarla. DX10 kartınız yoksa bile bu linkten ^[7] video olarak izleyebilirsiniz. 158MB. Eğer DX10 kartınız vasa buradan ^[8] benchmark'ı indirebilirsiniz.

Testte tüm detaylar açıktı. Zaten fazla da bir ayar şansı vermiyor.

PT Boats DX10 Demo

PT Boats: Knights of the Sea ^[9]. bir deniz savaşı oyunu. DX10 demosu ^[10] bulunuyor. Videosunu ^[11] da izleyebilirsiniz. Oyunun DX10 grafikleri kendini üç yerde belli ediyor. Birincisi deniz. Gerçekçliği tartışılmaz. Denizin özellikle hareketleri, patlamalar ve objelerle etkileşimi görülmeye değer. İkinci olarak ışıkların yansımaları göze çarpıyor. Gemilerin ateşinin sudaki yansıması çok detaylı. Üçüncüsü ise partikül sayısı. Patlamalarda ortaya çıkan parçalar diyebiliriz.

256MB bellek bu oyunda sorun yaratıyor o nedenle Radeon HD 3850 skoru düşük.

World in Conflict

WiC bir strateji oyunu. Ancak grafik motoru Directx 10 destekliyor ve Nvidia oyun programına dahil. Oyunun satılan sürümünü kullandık. DX10 performansını yükselten 1.5 yamasını da yükledik. Oyunda FSAA ve AF dışında her şeyi açtık.

Company of Heroes: Opposing Fronts

Opposing Fronts COH'un yeni versiyonu. Görsel olarak biraz daha makyajlı. Oyun içinde yine benchmark modu var.

Testte her detay en yüksek seviyedeydi.

HIS Radeon 3850 IceQ, standart Radeon HD 3870'e yaklaşmış.

Crysis 1.1

Crysis ile test yaparken ekran çözünürlüğü 1024×768 idi.

DirectX 9 Testleri

Splinter Cell Chaos Theory

Half Life 2 Episode 1

Quake Wars Demo

Quake'in multiplayer versiyonu açık arazide geçtiğinden, diğer Quake motorlu oyunlardan daha zorlayıcı.

3D Mark 2006

Crossfire Testleri

Bu testte üç çift kartımız var. IceQ 3850 çifti, HIS 3850 256MB çifti ve Gigabyte 3870 çifti. Karşılarında da yine 8800GT'ler var. Test oyunlarımız ise Crossfire'da düzgün çalışan oyunlar. Maalesef her oyun düzgün çalışmıyor. Not olarak düşmemiz gereken önemli bir şey de P35'te Crossfire yaptığımızda PCIe X16-X4 konfigürasyonu olduğundan, performans düşüşü oluşu. X38 ve 790X/FX gibi platformlarda daha yüksek performans almanın mümkün olduğunu görmüştük ^[12].

Sıcaklık Testi

Oda sıcaklığı klima desteği ile 24 derece idi.

	Normal	Yük
HIS 3850 256MB	42	81
HIS 3850 IceQ 3	39	68

HIS'in 3850 kartı referans tasarım. Tek slot soğutma kullanıyor ve çok ısınıyor. Tüm referans 3850 kartlar böyle. Kart yük altında değilken çok fark etmiyor ancak yük altında ciddi fark var. Tek fark bu değil. 3850'nin sesi duyulur hale gelirken, IceQ3 sessiz çalışmaya devam ediyor.

Overclock

Kartları overclock ettik. HIS Radeon HD 3850 IceQ kendiliğinden overclock'lu gerçi ama daha da ilerletmeye çalıştık.

	Çekirdek (MHz)	Bellek Hızı (MHz)
HIS 3850 256MB	670	1660
HIS 3850 256MB OC	740	2050
HIS 3850 IceQ3	720	1820
HIS 3850 IceQ3 OC	770	2100

Standart HIS Radeon 3850 de iyi overclock oluyor ama IceQ3 ile daha da ileri gidebildik.

HIS IceQ ile 3870 yakalanabiliyor. 3870 de overclock oluyor elbette ancak 3870, 8800GT fiyatına satıldığından, zaten dikkate almıyoruz.

Güç tüketimi

Test sistemimizdeki High Power ^[13] güç kaynağı, güç tüketim göstergesine sahip. Yüzde yüz bir ölçü değil ama fikir veriyor.

Aşağıdaki değer HIS IceQ yük altındayken alındı

8800GT'nin 206 Watt gösterdiğini hatırlatalım.

Daha sonra Crossfire yapıp denedik:

Bariz fark oluyor.

Sonuç

HIS 3850 IceQ 3'ün önce standart Radeon HD 3850'ye sonra da Radeon HD 3870'e göre olan konumuna bakalım. 8800GT'ye göre kıyaslamaya gerek yok zira 8800GT bu kartın üzerinde. Fiyat dilimi olarak da üzerinde. Standart 3850'ye göre IceQ 3 çözümü overclock'lu geldiği için daha hızlı ve özel soğutucusu sayesinde çok ciddi derecede az ısınıyor ve fanı da daha sessiz. Daha önce incelediğimiz, kendi soğutma çözümü bulunan Powercolor'dan ^[14] çok daha sessiz. Overclock edilebilirliği de yüksek. Ek olarak UV hassaslığı sayesinde kasalarını modlayanlar için de çekiçi. Yani kartın standart bir Radeon HD 3850'den iyi olduğuna hiç şüphe yok.

Standart Radeon HD 3870'e göre kıyaslarsak, kart kendi hızında o kadar geri olmadığı gibi, overclock ile aynı hıza yaklaşabiliyor. Yani 3870 almak hem bu tip kartlar hem de GT varlığı nedeniyle duble anlamsız.

Crossfire performansına bakınca da Crossfire için Radeon 3870'e gerek olmadığını görüyoruz. Radeon HD 3850 bu iş için de uygun. Ancak 256MB kart almayın. Biz testlerde her testi en az üç kere yaptığımız için, belleğin etkisi biraz kırılıyor. Normalde ilk test döngüsünde 256MB kartlarda ciddi takılmalar oluyor. Bu düzeydeki kartlar 512MB alınmalı.

Peki fiyat ne durumda? İşte sıkıntı burada başlıyor. HIS Radeon 3850 IceQ3'ün fiyatı 229$. Bu kartı iki farklı şekilde değerlendirmek gerekiyor:

• Diğer 512MB Radeon 3850'lere göre HIS IceQ3'ün fiyatı uygun kalıyor. İlginç bir şekilde standart 512 MB bellekli Radeon 3850'ler, IceQ3'den daha pahalıya satılabiliyor ^[15]. IceQ3'ün fiyatını değerlendirirken, üzerinde bulunan Arctic Cooling soğutucuyu hesaba katmanız lazım. Standart bir Radeon'a bu tarz bir soğutucu takmak istediğinizde yaklaşık 40$ gibi bir rakam ödemek gerekebiliyor. Kısacası IceQ3'ün fiyat / performansı rakiplerine oranla daha başarılı görünüyor.
• İkinci değerlendirme kıstasımız ise, $229 verip Radeon 3850 mi almak mantıklı, yoksa 20$-30$ daha fazla verip GeForce 8800GT mi almak daha mantıklı ^[16]? Zira 8800GT'lerin fiyatları $249'a kadar gerilemiş durumda. Performans sonuçlarına ve para durumunuza göre kararı siz vereceksiniz.

Az önce de söylediğimiz gibi, 3870 fiyatı nedeniyle saf dışı zira 8800GT daha iyi bir kart. Radeon 3850 ise fiyat aralığını açık tuttuğu sürece şanslı. Nvidia henüz 3850'ye cevap veremedi; GeForce 9600 kartlar henüz yok. Yani esas sorun Radeon 3850'li kartların temelde gerektiği kadar ucuz olamaması. Şubat ayının ortalarına veya sonlarına doğru, HIS, Sapphire gibi üreticiler, kendi özel tasarımlarını uygulamaya başladıklarında fiyatları aşağı çekmeleri mümkün olacak ve özel soğutmalı Radeon'ları 200$ civarında bulabilmek mümkün olacak.

HIS Radeon 3850 IceQ'yu herhangi bir şekilde uygun fiyata bulabilirseniz alın. Piyasadaki en iyi Radeon HD 3850 kartlardan biri.