Fare incelemesi aslında zor bir tür yazı çıkarıyor; ne deseniz öznel görüş olacak çünkü. Ancak bu seferki incelemenin konusu olan fare bildiğimiz fare değil, bu nedenle normal bir fare incelemesine kıyasla daha ilginç bir yazı oldu. İncelemenin konuğu Logitech'in havada da çalışan faresi Logitech MX Air. Bu farklı şekilli -ve çalışma biçimi de farklı- fare doğrudan doğruya eğlence sistemlerini hedefleyen üst sınıf bir ürün.

Logitech MX Air

Logitech genellikle üst uç çevre birimleri üreten bir marka. En ucuz Logitech ile pahalı bir giriş seviyesi/standart klavye arasında bile epeyce fiyat farkı oluyor. Bunun karşılığında ise kullanıcılarından genellikle olumlu tepkiler alıyor -editörünüz de bazı açılardan kızsa da Logitech kullanıcısı.

MX Air temelde biraz tuhaf şekilli, kablosuz bir lazer fare. Genel özellikleri:

• 10 metreye kadar kablosuz RF iletişim
• Lazer optik
• Toplam 8 tuş
• Li-Ion şarj edilebilir pil
• Masada ya da havada kullanım
• Scroll Panel – hızlı kaydırma
• 800 dpi çözünürlük

Paket içeriği ise şu şekilde:

• Logitech MX Air fare
• Şarj beşiği
• USB alıcı
• Güç kablosu/adaptörü
• Temizleme bezi
• Kullanıcı rehberleri ve yazılım

Logitech yine çözünürlük gibi tam özellikleri bulunması zor yerlere koyuyor. :) Çözünürlük değerini satıcı sitesinden bulduk mesela. Bunun dışında özellik listesi MX Air'ın eğlence bilgisayarları için düşünüldüğünü daha baştan hatırlatıyor. 800 dpi oyuncuları pek cezbetmeyecektir, diğer taraftan üst uç bir PC tabanlı eğlence sistemi sahibi olan kullanıcılar için paket içeriği ve kutulama da -birazdan inceleyeceğimiz tasarım ayrıntıları gibi- gayet hoş hazırlanmış. Paketten parlak kaplamalı fareyi silmek için kullanılacak kaliteli bir temizleme bezi bile çıkıyor.

Dış görünüm ve tasarım

MX Air'ın tasarımında kaymaz başparmak tutma yeri ya da genellikle oyun farelerinde görmeye alışık olduğumuz tasarım ayrıntıları yok. Bunun yerine şıklık ve tabii havada kullanıma önem veren başka tasarım ayrıntıları bulunuyor.

Genel şekil böyle. İnce uzun bir fare diyebiliriz. Üstünde aydınlatılmış düğmeler bulunuyor. Düğme ışıkları Logitech'in sitesinde görülenin aksine sarı değil, kırmızıya daha yakın. Belki yurtdışında böyle bir modeli de vardır ama İnternette rastladığımız MX Air'lar da bizdeki örnekle aynı renkte ışıklandırmaya sahip gözüküyordu. Farenin standart sol ve sağ tuşu arasındaki tuş dizisi yukarıdan aşağıya şöyle:

• Vol – ses açıp kapama; havada kullanımda sesi artırıp azaltmaya da yarıyor
• Oynat/duraklat tuşu; havada kullanımda parça atlama görvi görüyor
• Sel – havada kullanımda seçim tuşu görevi görüyor.
• Back: Tarayıcı için önceki sayfa kısayolu, aynı zamanda havada kullanımda imleci donduruyor.
• Yukarı ve aşağı kaydırma tuşları ve aralarında kaydırma paneli. Biraz sonra bu alandan bahsedeceğiz.

Önden görünüm bu şekilde.

Arkası da böyle. Şekil olarak biraz tuhaf demiştik. "FREESPACE" ifadesi farenin havada kullanımını belirtiyor.

Yandan görünüm. Üstteki üç fotoğraftan farenin ikinci amacı, yani havada kullanım gözetilerek tasarlandığını tahmin etmişsinizdir. Kullanım izlenimlerinde bu ayrıntılara da giriyoruz.

Üst bölge parlak siyah, alt yüzde ise ayna gibi parlak metal ağırlığı var. Alt yüz iki ayrı bölgede kapatma/açma düğmesi, masaüstü kullanımdaki göz ve şarj bağlantı noktalarını barındırıyor.

USB alıcısı oldukça ufak.

Yazılım

Logitech'in SetPoint denetim aracı MX Air'la birlikte de gelmiş.

Araç MX Air için özelleştirilmiş. Tuşların görevleri yeniden tanımlanabildiği gibi, havada kullanım hareketlerinde de bir-iki ufak ayar yapılabiliyor.

Fare hareket kontrol ekranında masa üstünde ve havada kullanım hız ve ivmelenmeleri gibi ayarlar bulunuyor. Smart move, bir pencere açıldığında fare imlecinin o penceredeki etkin butona kendiliğinden gelmesine yarıyor. 800 dpi çözünürlük nedeniyle hız ve ivmeyi yüksek çözünürlüklü bir ekranda değiştirmek isteyebilirsiniz. Havada kullanım için pek önerilebilir değil. Distinct air cursor, MX Air'ı masadan kaldırdığınızda -yani havada kullanım moduna geçtiğinizde- fare imlecinin daha büyük ve belirgin bir tanesiyle değiştirilmesini sağlıyor. Bunu da seçili tutun.

Oyun ayarları.

Doküman sayfalarını kaydırma ayarları burada. MX Air'ın bir "kaydırma tekerleği" bulunmuyor; bunun yerine farenin ön tarafındaki ok tuşları arasındaki bölge var. "Scroll panel" adı verilen bu bölgede yavaş parmak hareketleriyle tekerlek işlevini edinmenizin yanında, hızlı parmak hareketiyle "hyper-fast scrolling"e geçiyorsunuz. Bu mod yine parmak hareketinize bağlı olarak hızla belgeyi kaydırmaya başlıyor. Belgede durmak istediğiniz yerde tekrar panele dokunuyorsunuz ve orada duruyor. Fare tekerleği hissi vermesi için bir de tıkırtı efekti var; parmak hareketinizin hızına göre serbest bir tekerleğin dönüşü gibi bir tıkırtı sesi çıkıyor.

Tümleşik Li-Ion pili buradan kontrol ediyorsunuz. Alternatif olarak farenin üzerine de şarj gösterge ışığı bulunuyor; bu ışık normal kullanım sırasında kapalı. Pil bitmeye yaklaştığında ve şarj beşiğinde şarj edilirken yanıyor.

Kullanım İzlenimleri

Önce bir video. Bu kısa videoda MX Air'ın havada kullanım modunu hareketlerle gösteriyoruz.

MX Air'ın arka tarafının yuvarlaklığı ise bileğin bazı hareketlerde yaptığı ağırlıkla ön kısmının havalanmasına neden oluyor. :) Zaten yere değen yüzey alanı pek geniş sayılmaz, bu da fareyle bileğin ağırlık merkezini kolayca yüzey dışına çıkarıyor. Bazı durumlarda MX Air'ın kendisinden havada kullanım moduna geçmesini istediğimizi zannettiğine tanık olduk.

Doğru kullanıma zorlayan bir diğer etken de bir önceki bölümde bahsettiğimiz, hemen yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz kaydırma paneli. Hassaslığı gerçekten iyi ayarlanmış ve düzgün bir kullanım pozisyonunda kaydırma panelini kazara etkinleştirmeniz olanaksıza yakın ama orta parmağınızı panelin üzerinde dinlendiriyorsanız ani hareketlerde birden kaydırmayı etkinleştirebiliyor. Elin tamamen fare üzerinde, bilekten bükülmeden durduğu pozisyonda ise sorun yok.

Havada kullanıma geçtiğinizde ise çok kısa bir alışma süresinden sonra beklenmedik şekilde verimli bir kullanım elde edebildiğinizi itiraf edelim. Havada kullanım, optik bir yöntemden ziyade, hareket algılamaya dayalı olarak işliyor. Bu yüzden fareyi ekrana doğru tutmanıza gerek yok, oturduğunuz koltuğun kol dayama yerinden tüm miskinliğiyle aşağı sarkmış bileğiniz ufak hareketlerle imleci yönlendiriyor. Çalışma sistemi daha çok farenin uç kısmının hareketlerine dayalı; fareyi havada gezdirmek yerine öne-arkaya veya sağa sola eğerek kullanıyorsunuz. SetPoint yazılımından kısaca bahsettiğimiz bölümde andığımız üzere fare havada kullanım moduna geçtiğinde ekranda normalden epeyce büyük ve belirgin bir imleç kendiliğinden (otomatik olarak) ortaya çıkıyor.

Fareye yerleştirilmiş iki tane el hareketi kısa komutu var. "Gesture" desek bu konulara aşina okuyucularımız daha kısa bir kelimeyle anlamış olacaklar. :) Bunlardan birincisi farenin Vol düğmesini basılı tutarak eğmek. Bu hareket Windows'un sesini artırıp azaltıyor. SetPoint içinden bu hareketi sağa-sola doğrultmak veya aşağı-yukarı eğmek olarak ayarlayabiliyorsunuz. İkinci "gesture" ise oynat/durakla tuşuna basılı tutup saat yönünde ya da saatin aksi yönünde çevirmeyle etkinleşiyor. Bileğinizi buna basılı tutarak yaptığınız saat yönünde bir hareket Media Player gibi programlarda bir sonraki şarkı/video bölümüne atlamanızı sağlıyor. Tersi de tahmin edeceğiniz üzere bir öncekine geçmeye yarıyor.

Tam ekran modunda film izlerken imlecin hareketi Media Player ve çoğu yazılımda kontrol butonlarının ortaya çıkmasını sağlıyor. Bu ve ikinci bir nedenle Logitech MX Air'a bir "imleç dondurma" işlevi de vermiş. Back düğmesine basılı tuttuğunuzda imleç donuyor. Bu basılı tutma süresi 2 saniyeden fazlaysa imleç kalıcı olarak donuyor. İmleç dondurmanın ikinci amacı ise farenin burnunu ekrandaki imlece hizalamak. Yukarıda fareyi havada kullanmak için burnunu ekrana tutmanıza gerek yok demiştik. Bu olanak mevcutsa da fareyi ekrana doğru tutarak kullanmak daha rahat. Ancak imleci her zaman farenin burnuna denkgetiremeyebiliyorsunuz. İmleci tekrar yakalamak için farenin geri düğmesine basılı tutup durduruyorsunuz. İmleci yakalamanın ikinci bir yöntemi ise ekranın köşesine doğru itmek. İmleç köşeden ileriye gidemeyeceği için efektif olarak "donmuş" oluyor ve siz de farenin burnuyla orada kalmış imleci yakalıyorsunuz.

Logitech menzil olarak 10 metre vermiş. Bununla birlikte farenin alıcısını bilgisayarın arkasındaki USB girişlerinden birine takarsanız 10 metre biraz zor. Belirginleşmiş imleci bile 10 metreden görmek sağlam gözler istiyor. Biz 22" bir monitörde yaklaşık 5 metreden kullanmakta sıkıntı yaşamadık. Eğer daha uzak mesafeden kullanmak gibi bir niyetiniz varsa USB alıcısını bilgisayar kasanızın önündeki bir USB yuvasına takın.

Kullanılan Li-Ion pil sayesinde düşük bir ağırlık yakalanmış. Bu uzun kullanım seanslarında bileğinizin yorulmaması için önem taşıyor. Hafif pil, günde birkaç saatlik bilgisayar kullanımında 5 gün gibi bir süre dayanabiliyor. Fareyi bir süre hareket ettirmezseniz ışıklarını söndürmek, hatta bir tür güç koruma moduna geçmek gibi pil tasarruf önlemleri alıyor. dilerseniz alt yüzdeki kapatma tuşuyla kullanmayacağınız zamanlarda, mesela geceleri, fareyi tamamen kapatarak fazladan bir süre daha alabilirsiniz.

Eşantiyon olarak fareyi Linux altında da denedik. Tabii Linux altında SetPoint'i kullanamıyorsunuz. Hareket algılayıcılara dayalı çalışma şekliyle, eğer Logitech açık kaynağa daha dostça yaklaşırsa onların öngörmediği olasılıklar da kullanılabilir. Linux altında bir de hyper-fast scrolling özelliği biraz tuhaf işledi. Uzun bir PDF belgesinde hyper-fast scrolling'le hızlı kaydırma yapmaya başlayınca hızını alamıyor ve siz bunu durdurmak için tekrar panele dokunsanız bile belgenin sonuna kadar kaydırmaya devam ediyor. Sonuç olarak bu durum ve kısayol tuşları dışında Linux altında bir kullanım sıkıntısı yaşamadık. Havada kullanım modu donanım tabanlı olduğu için işletim sisteminin ne olduğu farketmiyor.

Sonuç

Açık konuşalım: Ürünün fiyatı pek çok okuyucumuza "ne gereği var böyle şeylerin" dedirtecektir. :) MX Air, Teknofiyat'a göre bugün 150 doların üzerinde fiyat etiketine sahip. Gördüğümüz en düşük fiyat 153, en yükseği ise 172 dolardı. Bu yüzden her eve lazım gibi bir sonuç paragrafı yazamıyoruz.

Diğer taraftan MX Air'ın bir eşleniğinin de bulunmadığını belirtmek gerek. Bilgisayarınızı bir eğlence merkezi olarak da kullanıyorsanız oturduğunuz koltuktan kullanım için kablosuz farelere her halükarda daha üstün. Bir kere bir yüzeye ihtiyacınız yok ve zaten uzaktan kullanım düşünülerek tasarlandığı için farenin yardımcı yazılımı da havada kullanım durumunda imleci belirginleştirmek gibi güzellikleri taşıyor. MX Air, kablosuz farelere getirdiği üstünlükle birlikte aynı zamanda uzaktan kumandalara da belirgin bir üstünlük getiriyor. Bu yüzden MX Air'ı ne bir fareyle, ne de bir uzaktan kumandayla karşılaştırabiliyoruz; "bunun yerine şunu almak daha mantıklı" gibi bir öneri de olmuyor haliyle.

Sonucu toparlayalım. Eğer bu özelliklere verecek paranız varsa, "rahatlık getirisi/fiyat" oranınıza göre gayet alınabilir bir aygıt. Özellikle ev eğlence sistemine niyet ederek büyük bir LCD TV'ye bağlı bir bilgisayar satın almışsanız başarılı bir tamamlayıcı olabilir; bu durumlarda fiyat etiketi genellikle önemini kaybeder çünkü.