UMPC, yani Ultra Mobile PC, 2006'da gündemimize giren ama evlerimize girmeyen daha doğrusu 'tutmayan' bir projeydi. Hem fiyatı hem de performansı nedeniyle pek beğenilmediler ama esas sorun daha çok pil ömürleriydi. İki saatte biten pil ile hiç pratik olmuyorlardı. Dolayısıyla firmalar gelişen teknoloji ile beraber, performans, pil ömrü ve fiyat üçgeninde çekici ürünler sunmak için çalışmalara devam ediyor. Bizim elimize UMPC'nin son örneklerinden ASUS R2-E geçti. Desteklediği özelliklerle kağıt üzerinde hayli çekici olan ürün bakalım kullanım deneyiminde ne sonuç verecek.

ASUS R2-E Genel Özellikler

• Intel A110 ULV İşlemci 800MHz
• Intel 945GU+ICH7-U Yonga seti
• 1GB DDR2 667 Bellek
• 7" TFT ekran- 1024×600 çözünürlük
• 80GB 4200RPM PATA Disk
• SD kart okuyucu
• 1.3MP kamera
• Bluetooth V2.0+EDR
• 802.11b/g Wi-Fi
• 10/100 LAN
• Kulaklık çıkışı/SPDIF
• 2 x USB port
• 1 adet mini USB girişi
• 1 SIM kart yuvası
• 1 adet mikrofon girişi
• 1 adet port bar konenktörü
• Dahili hoparlör (mono)
• Boyutlar: 23.4×13x3×2.8cm (GxDxY)
• Windows Vista Home Premium

Detaylara sistem üzerinde değineceğiz.

Asus'un çözümü üç modelden oluşuyor. Bizdeki R2 E modeli. En yeni model bu. Kullandığı işlemci Pentium M tabanlı. Ultra düşük voltaj ile çalışan (ULV) serisinden. Modeli A110. 3Watt TDP değeri var. UMPC için çok uygun bir işlemci. 800MHz olduğu için performans tarafında pek bir şey beklememek gerek. Tek çekirdekli olduğunu da ekleyelim. Sistem 1GB bellekle geliyor. İçini açmadık ama 4GB yapılabiliyor.

UMPC elde tutmaya müsait olarak tasarlanıyor. Masaüstü kullanımı için zaten dizüstü çözümler var. Bu cihazlar ayakta çalışmak durumunda olan kişilerin, tüm bilgilerini yanlarında taşımaya yarıyor. Multimedya yönü olduğu için, sehayatlerinizde film ve müzik arşivinizi yanınızda taşıyabilirsiniz. Ekranı kalemle kullansanız da kalem şart değil. UMPC'yi tutarken sağ ve sol elinizle kontrolleri kullanarak zaman içinde tam kontrol sağlayabilirsiniz.

Cihazın alt tarafında pil kilitleri var. Izgaralı yapı havalandırmayı sağlıyor.

Üst kısım.

Sağ üstte TV çıkışı bulunuyor. Hemen yanında USB 2.0 portu var. Hold tuşu ile sistemi kilitliyorsunuz.

Sistem SD kart okuyucu destekliyor. Wireless tuşu ile bluetooth ve Wi-Fi özelliklerini kapatabilirsiniz. Wireless alıcısı Macbook'um kadar iyi çekti sinyali ama bunda Asus 520GU router'ın da payı vardı. Login tuşu Vista'nın giriş ekranını getiriyor. Parlak olan tuş ise açma kapama düğmesi.

Sistemin sol tarafında mini USB portu bulunuyor. Aksesuarların çoğunu buradan bağlıyorsunuz. Cihazın üst kısmında kontrol tuşları var. Izgaralı kısım hoparlör. Tek hoparlör var. Sesi sadece Windows uyarılarını duymanız için yeterli. Ancak sistemde kulaklık çıkışı var ve istenirse dijital dekoderi olan ses sistemlerine bağlanabilir. Hemen üzerindeki tuş ise Windows Media Center yazılımını açıyor. Kontrol tuşları ile açık olan pencerede dolaşabiliyorsunuz. Ortasındaki tuş farenin sol tuşu görevini yapıyor. Onun yukarısında fare simgeli iki tuş daha var. Bunlar da farenin sol ve sağ tuşları görevini yapıyor. Baş parmak hizasındalar. Ben cihazı kullanırken sıklıkla bu kontrolleri kullandım. Tuşlara alışınca kalemsiz bir çok işi halledebilirsiniz. En tepede ise parmak okuyucu var. Cihazı sizden başkasının kullanmamasını sağlıyor.

Kalem hoparlörün altına denk gelen yerden çıkıyor.

Kalem bu. Yedeği de verilmiş.

Cihazın sağ tarafı.

Burada gördüğümüz ilk tuş, sistem ayarlarının kısa yolu.

Ekran parlaklığını, ses düzeyini, çözünürlüğü ve güç koruma modlarını ayarlıyorsunuz. Çok pratik olmuş. Bu tuşun üzerinde scroll görevi gören tuşlar bulunuyor. En tepede ise fare hareketlerini yapabilmeniz için gerekli kontrol tuşu var. İlk defa dokununca sert olduğundan sanki bastırmak gerektiğini düşünüyorsunuz ama çok hassas olduğundan sert hareketlerde imleç aşırı hareket ediyor. Kontrol sert bile olsa çok az güç uygulamanız yeterli. Bu kontrol tuşunu sol taraftaki fare tuşları ile kullanmaya zamanla alışıyorsunuz.

Yine sağ taraftaki bölmeyi açınca, 10/100 LAN girişi ile portbar çıkışını görüyoruz. Portbar bu tür küçük cihazlara ekstra portlar kazandırmanın bir yolu. Buraya takılacak ek parçalarla paralel port, VGA, LAN ve dört adet USB portuna sahip olabiliyorsunuz. Asus, kutuya VGA için konnektör koymuş. Yani monitörünüzü bağlayabiliyorsunuz. Yaptığım denemelerde 1024×768'in üzerine çıkamadım. Nedense çözünürlük kısıtlı. Bu çıkışı VGA değil de projektör çıkışı olarak düşünmek daha mantıklı. O zaman 1024×768 olması sorun olmaz.

Portbara bağlanan bir 'bar' örneği. Üzerinde tüm çıkışlara yer verilmiş.

Sağ tarafın devamında ikinci ve son USB 2.0 portu ile, mikrofon ve kulaklık girişlerini görüyoruz. Kulaklık aynı zamanda S/PDIF destekliyor. En sonda da güç girişi var.

Cihazın arkasında dik durmasını sağlayan ayak var. Ayrıca GPS anteni de burada.

GPS'i kullanmak için anteni açıyorsunuz. Hemen altındaki sarı delik ise harici GPS antenini takmak için.

Kutu içerisinden harici GPS anteni çıkıyor.

Özellikle bazı araçlarda dahili anten sinyal alamayabiliyor. Harici anten bu durumda gerekli. Kutudan çıkması artı puan zira bu antenler pahalı. Cihazla birlikte bir harita yazılımı verilmemiş. O yüzden test edemedim ancak cihazın mevcut aksesuarları, araç içi kullanımını zorlaştırıyor. Normalde GPS cihazları aracın camına monte edilecek kadar küçük ve gerekli kitler de veriliyor. Ancak bir UMPC araç camı için fazla büyük olur :) Yanınızda birisi daha varsa o zaman araç içinde de efektif olur. Eğer arazide çalışacaksanız o zaman yaya olarak yolunuzu bulabilirsiniz ya da koordinatlarınızı görebilirsiniz.

Pili söküp altındaki bölmeyi açasanız karşınıza SIM kart yuvası çıkıyor.

SIM kart desteği sayesinde internete EDGE hızıyla bağlanabilirsiniz. 3G desteği de var. Bizim şebekeşer halen 3G desteklemediği için şimdilik EDGE ile yetinmek durumundayız.

Ekrana bakalım. 7" TFT ekran, parlak olmayan tipte.

Sistemi elinizde dolaştıracağınızı düşünürsek, parlak ekran olmaması avantaj diyebiliriz. Laptop olsa güneş görmeyen bir yer bulur oturursunuz ama elinizde UMPC ile sürekli dolaşırken, her zaman gölge bulamayabilirsiniz. Ekran ufak olduğu için her türlü yansıma yazı okumayı güçleştirecekir. O yüzden parlak ekran seçilmemesi iyi olmuş bizce.

Üç çözünürlük destekliyor, 800×480, 800×600 ve 1024×600. 1024×600, pixel doubling denen yöntemle elde ediliyor. Yani ekranın doğal çözünürlüğü değil. Dolayısıyla görüntü kalitesi biraz düşüyor. Ancak cihazı ben bu şekilde kullanıyorum Yoksa bazen menülerdeki seçenekler ekrana sığmıyor. Sizin de 1024×600'de kullanacağınızı tahmin ediyorum.

Ekrana alttan ve üsten bakınca netlik gidiyor ama çok da kötü değil. En azından gözünüze doğru sürekli dik tutmasanız da okuyabilirsiniz.

Yandan bakınca durum daha iyi. İki kişi yan yana ekrandakileri okuyabilir. Birine bir şey gösterirken sıkıntı yaşamazsınız.

Ekranın kalitesini tatmin edici bulacağınızı tahmin ediyorum. Film izlerken renk ve kontrast rahatsız etmedi. Karanlık alanarda çok detay kaybı olmadı. Renkler de canlıydı. Elbet masaüstü monitörün yerini tutmaz zevk açısından ama örneğin yolculuk esnasında gayet tatmin edici olacaktır.

Ön yüzün alt köşesinde LED'ler ve Vista logosu bulunuyor. Maalesef bu model Vista ile geliyor. Niye öyle dedik açıklayacağız sonra.

Ekranın üzerinde 1.3M Piksel kamera ve yanında mikrofon bulunuyor.

Kamera iyi aydınlatılmış bir ortamda bile pek iyi performans göstermedi. Düzgün görüntü almak için, ışığın size vurması gerekiyor. Genel aydınlatma pek etki etmiyor.