Güç kaynakları hakkında son kullanıcılar tarafından sıkça sorulardan birisi bu. Merak edilen konu, sistemlerimize daha yüksek watt değerine sahip bir güç kaynağı taktığımızda daha fazla elektrik tüketilip tüketilmeyeceği.

Bu sorunun kısa cevabı şu: Hayır, daha fazla elektrik harcanmaz.

Detaylı açıklamaya geçecek olursak: Güç kaynakları, sistemimizin ihtiyaç duyduğu kadar gücü sisteme sağlarlar. Eğer sistemimimz 300W güç tüketiyorsa, taktığımız güç kaynağının 750 watt veya 1000 watt değere sahip olması önemli değil. Güç kaynağı sistemimize 300 watt verir. Ancak buradaki detay, kullandığımız güç kaynağının sistemimize 300W verebilmesi için şebekeden kaç watt elektrik çektiğidir.

Biz, şebekeden çektiğimiz elektrik için para  öderiz. Sistemimiz 300 watt harcıyor olabilir ancak güç kaynağı sistemimize 300 watt güç verebilmek için şebekeden daha fazla elektrik çeker. Güç kaynağı gibi karmaşık elektronik devreler maalesef %100 verim ile çalışmazlar. Bir an için güç kaynaklarının %100 verim ile çalıştığını düşünelim. Bu durumda sistemimize ihtiyaç duyduğu 300 watt gücü sağlayabilmemiz için şebekeden de 300 watt güç çekerdik.

Bir an için de kullandığımz güç kaynağının %50 verim ile çalıştığını düşünelim. Böyle bir durumda ise, sistemimize 300 watt gücüyine sağlayacaktık ama bunun için şebekeden tam 600 watt güç çekmemiz gerekecekti. Biz de elektrik faturamızı şebekeden çektiğimiz 600 watt için ödeyecektik.

Dolayısı ile buradan çıkartacağımız sonuç şu: Ödediğimiz elektrik faturasının miktarı, güç kaynağımızın verimlilik oranı ile doğru orantılı. Bunu bir tablo ile özetleyecek olursak:

Verimlilik

AC Güç (Şebekeden çekilen)

DC Güç (Sisteme verilen)

Güç Kaybı

%100

750W

750W

0W

%80

937,5W

750W

187,5W

%50

1500W

750W

750W

%25

3000W

750W

2250W

Örneğin bizim bilgisayarımızın güç kaynağından aldığı güç 750W ve güç kaynağı %80 verimlilik ile çalışıyor olsaydı, şunları söyleyebilirdik:

  1. Güç kaynağı şebekeden 937,5W çekecekti.
  2. Güç kaybımız 187.5W olacaktı ve bu rakam kendisini ısı olarak güç kaynağında gösterecekti. Verimlilik düştükçe ısı kaybı artacak, bunu soğutmak için fan devri artacak, gürültü oluşacak.
  3. Verimlilik düştükçe ödememiz gereken elektrik faturası da artacaktı.

Her zaman şebekeden çektiğimiz güç için elektrik faturası öderiz. Yüksek verimlilik değerine sahip bir güç kaynağının elektrik faturalarını düşürmek için de katkı yapacağını aklınızdan çıkartmayın. Son zamanlarda iyi güç kaynakları üzerinde "80 Plus" gibi bir etiket görürseniz, bunun verimlilik değerinin sürekli %80 üzerinde olduğunu belirttiğini anlayabilirsiniz. Yüksek verimliliğe sahip güç kaynaklarının fiyatlarının rakiplerine göre daha fazla olduğunu da not olarak düşebiliriz.

Gerçek dünyadan bir örnek vererek konuyu şöyle kapatalım: %60 verimlilik ile çalışan üzerinde 400W etiketi olan bir güç kaynağına sahibiz ve sistemimiz 200W güç çekiyor. Bu güç kaynağımız ile sisteme 200W güç sağlayabilmek için şebekeden 333W güç çekmek zorundaydık. Daha sonra güç kaynağımızı %85 verimlilik oranına sahip 600W etiketli bir güç kaynağı ile değiştirdiğimizi farzedelim. Bu yeni güç kaynağımız ile sisteme 200W güç verebilmek için şebekeden 235W güç çekmemiz yeterli olacaktı.

Verimlilik değeri, özellikle çok sayıda sürekli çalışan sistemlerin olduğu şirketlerde oldukça önem kazanıyor.

img_0221.jpg
%80 üzerinde verimlilik değerine sahip güç kaynaklarında yukarıda gördüğünüz gibi bir logoya rastlarsınız.

1. kdl - 15 Temmuz 2008 - 10:43

Çok güzel anlatmışsınız, hiçbişey anlamadım.

2. Buğra ERGÜN - 15 Temmuz 2008 - 10:47

ben tam tersini düşünüyordum, çok bilgilendirici oldu ve ayrıca bazı yüksek wattlı güç kaynakları normalden de ekonomik olabiliyorumuş. Sağolun bilgilendirme için…

3. Volkan - 15 Temmuz 2008 - 11:25

Bir çok kullanıcının merak ettiği bir soruydu böyle bir konuya zaman ayırıp değerlendirdiğiniz için teşekkür ederim.Çoğu kullanıcı 1200 Watt güç kaynağı alınca amman 1200 Watt cook elektrik yakar bu diye söylenirler…İşin aslı yazıda belirtildiği gibi güç kaynağının verim özelliği çoğu kullanıcı buna dikkat etmez sesiz olsun çook güç sağlasın değerlerine bakar aslında verimlilik çook önemli bir unsur.

4. splintercell - 15 Temmuz 2008 - 11:54

Çok mükemmel bir makale olmuş bence.Birçok kullanıcı bende buna dahil olarak birçok sruma cevap bulabildim.

Yalnız madem böyle birşey söz konusu bakanlığın böyle bir çalışması ile bizler evlerimizde çok daha kaliteli güç kaynakları kullansak çok daha iyi olmazmı hem dandik G/K gibi elketrik israf olmaz hemde biz cebimizdeki paraya göre daha verimli güç kaynakları alabiliriz.Dandik G/K nın birçok olumsuzluğuna rağmen hala ülkemize sokuluyor olması bence yanlış.Tamam kullanıcılarda sorumlu gösterilebilir ancak burada devletimizin ilgili kurumlarıda oto-kontrol yapsalar çok daha güzel olur.Hem yıllık elektrik ihtiyacımız bir miktar düşer hemde bilgisayarlarımız büyük tehlikelerden korunmuş olur.

5. turbolog - 15 Temmuz 2008 - 11:57

Büyük güç kaynağı öyle küçük enerjilerle uğraşmaz verir 1kW geçer. Küçük işlerin adamı değildir o. (şaka maka ben yıllar önce aynen böyle düşünüyordum) :D

6. choq0* - 15 Temmuz 2008 - 13:15

makale için teşekkürler..demek ki ne alıyorsan o kadar yakmıyormuş :D

7. Volkan KARAKUŞ - 15 Temmuz 2008 - 13:20

Güzel bir anlatım. Yararlı oldu.Teşekkürler.

Aynı zamanda çeşitli SLI düzeneklerin de ne kadar güç çektiği konusunda da anlatımlar yapsanız en azından kullanıcılar çok yüksek güç üreten ve pahalı PSU'lar almak zorunda kalmazlar…Çalışmalarınızı ilgiyle takip ediyorum. Konu hakkındaki çalışmanızı bekliyorum.

8. EternalChild - 15 Temmuz 2008 - 14:31

Makaledeki önemli eksik şu:

-Elimizdeki psu'ların ne kadar tasarruf ettiklerini veya etmediklerini nasıl anlayacağız hiçbir bilgi vermemişsiniz.

-Sıfır enerji tasarrufu durumunda (ki belki böyle birşey matematiksel olarak mümkün de değildir) nasıl önlemler alınabilir bu konuda da bir bilgi yok.

-Psu'lar ile ilgili bu konuyla bağlantılı parçaları ve çalışma prensipleri ile ilgili fikir dahi vermemişsiniz.

Yazının konusu belli, gayet can alıcı bir konu ama bu kadar da kısa bir soru cevap şeklinde geçiştirebilecek bir konu değil. Konunun tekrar gözden geçirilmesi dileği ile.

9. cemil - 15 Temmuz 2008 - 14:33

Önceden bu konuları takip etmek için bilgisayar dergisi alırdım. Şimdi pc labs yetiyo teşekkurler.
Bu arada teknoloji tv ve donanımsal programını özledik. bu konuda bi çalışmanız var mı?

10. uguryavuz - 15 Temmuz 2008 - 15:41

@kdl

Bence senin anlayışında problem var gayet net ve açık!

11. tonguç tanyolaç - 15 Temmuz 2008 - 15:56

Kafama takılan bi çok soruya cevap oldu bu yazı. Teşekkürler PCLabs!

12. Anonim - 15 Temmuz 2008 - 16:20

ekran kartları 2d uygulamalarda ne kadar güç çekiyor

13. Murat Gamsız - 15 Temmuz 2008 - 16:56

@Eternal Child
-Elimizdeki psu'ların ne kadar tasarruf ettiklerini veya etmediklerini nasıl anlayacağız hiçbir bilgi vermemişsiniz.

Bence gayet net olarak var bu bilgi. Eğer kötü güç kaynağı almıyorsanız, üzerinde yazan değerlere güvenebilirsiniz. Yani verimlilik değeri zaten önceden ölçülüp kutuya konmuştur. GK seçerken bu değerin yüksek olmasına bakacaksanız. Düşük olursa kullandığınız değerlerle şebekeden çektiğiniz değer farkı, sizin alehinize artacak. O bilgi kutuda yoksa siz de o GK'yı almazsınız. Kendine güvenen o değeri zaten yazar.

Tüketici olarak verimlilik değeri yüksek GK almaya bakacaksınız. Onun dışında elinize alet alıp ölçmeye gerek yok. Watt ihtiyacınız aşağı yukarı bellidir sisteminize göre. O watt değeri ve %80 verimlilik taban olacak şekilde bir GK seçin.

'Sıfır enerji tasarrufu durumunda (ki belki böyle birşey matematiksel olarak mümkün de değildir) nasıl önlemler alınabilir bu konuda da bir bilgi yok.'

Sorunuzu tam anlayamadım.

'-Psu'lar ile ilgili bu konuyla bağlantılı parçaları ve çalışma prensipleri ile ilgili fikir dahi vermemişsiniz.'

Konu PSU zaten bununla ilgili başka parça yok ki :) PSU'nun kendi içindeki parçalar derseniz orada aktif ve pasif PFC konusu var. Onun yazısı ayrı.

http://www.pclabs.com.tr/2005/06/14/pfc-nedir-ne-kadar-onemli/

'Yazının konusu belli, gayet can alıcı bir konu ama bu kadar da kısa bir soru cevap şeklinde geçiştirebilecek bir konu değil.'

Bölümün adı soru cevap ama. Kendi başına makale değil. Merak edilen sorulara pratik bilgiler veriliyor. Sizin dediğiniz tarzda bir yazı makale olur ya da inceleme olur. Onlar da soru cevap formatının kısalığına/pratikliğine uymaz.

O tarz yazıların hazırlanması uzun sürdüğünden ve içerdiği bilgiler teknik bilgisi olmayanları aşan sıkıcı yazılar olduğundan, soru cevap bölümü var. Bu kadar bilgi dahi fazla gelmiş mesela ilk yorum yazan arkadaşa.

14. Ahmet - 15 Temmuz 2008 - 17:00

Verimi düşük bir güç kaynağı çok ısınır. Verim kaybı ısı olarak ortaya çıkar. O yuzden fazla ısınan cihazlar verimi oldukca dusuk cihazlardır.

300 watlık bir güç kaynağı tam yukte verim yüzde yuz olduğunu farz edersek şebekeden 300 wat cekmez. İciniz rahat olsun. 12 volta 300 watt olduğu için 220 voltta cekeçeği gucu varın siz hesaplayın :) (Bir formulu vardı onun ama aklıma gelmedi şimdi) Yani daha azdır. 40 mumluk ampulden daha az yakar zannedersem.

Cihazlar yuke bindiği zaman ceryan sarfiyatı yukselir. Fakat bosta calısan bir cihazında 0 watt ceryan tukettiğini söyleyemeyiz.

Saygılar sevgiler….

15. ozkan.erden - 15 Temmuz 2008 - 17:09

EternalChild: PC Labs'ın soru-cevap kısmının amacı, sadece belirli bir sorunun cevabını net bir şekilde vermek üzere kurulu. Bu yüzden bu mini makalenin kişisel olarak yeterli olduğunu düşünüyorum.

Bir diğer kişisel düşüncem, istediğiniz detayların bir kısmının son kullanıcı açısından bir öneminin olmadığı(örneğin verimliliği hangi parçalardan dolayı yüksek tutulabildiğini söylesek sadece birkaç kullanıcının işine yarar).

Elbette bu konu detaylandırılabilir, üzerine sayfalarca yazılabilir. Belki başka bir makale hazırlanır bu konuyla ilgili.

Sitemizde daha evvel güç kaynakları ile ilgili olarak birkaç rehber makale çıktı. Bunlardan bazıları şöyle:

Güç Kaynakları hakkında bilinmeyenler

PFC nedir?

Güncel grafik işlemcilerinde 2D modunda iken güç koruma modları geliyor ama ekran kartı ve GPU üreticileri bu konusda spesifikasyonlara herhangi bir bilgi yazmıyorlar. Radeon 3870 ortalama 20W civarında; Radeon 4850, 45W civarında güç tüketiyor örneğin 2D modunda. 9800GTX de 45-50W civarında. Süper başarılı değiller ama yine de en az %50 daha az güç tükettiklerini söylememiz yanlış olmaz sanırım.

16. biradam - 15 Temmuz 2008 - 17:30

Gayet net ve açıklayıcı bu makale için teşekkür ederim.Önceden yüksek watt'lı GK.ların daha fazla elektrik harcadığını düşünen biri olarak,yazıyı okuduktan sonra rahatladım.Tekrar tekrar teşekkürler :)

17. A.Ataş - 15 Temmuz 2008 - 20:51

Bilgilendirici ve "verimli" bir yazı olmuş.
Bu verim işine bek kimse dikkat etmez amma, boşa harcanmış güç olarak beyhude olarak çekilir şebekeden. Ayrıca yazıda belirttiğinzi gibi, bu beyhude çekilen enerjinin sonucu ortaya çıkn ısıyı yoketmek için daha büyük fan, daha çok devir gerekir, iş temellli sarpa sarar.
Neyse yorgunluktan çenem düştü kanımca.
Herkese hayırlı günleeerrr…

18. Anonim - 15 Temmuz 2008 - 21:26

@Ahmet

Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmamalıyız. Başlangıç için http://tr.wikipedia.org/wiki/Nikola_Tesla

"300 watlık bir güç kaynağı tam yukte verim yüzde yuz olduğunu farz edersek şebekeden 300 wat cekmez. İciniz rahat olsun."

Verim 100% ise "300 Watt çeker. İçin rahat olsun."

"Verimi düşük bir güç kaynağı çok ısınır. Verim kaybı ısı olarak ortaya çıkar. O yuzden fazla ısınan cihazlar verimi oldukca dusuk cihazlardır."

Isı elektrikle çalışan bileşenlerin çektikleri "akım" ile orantılıdır. Verimi 50% olan 350 Watt'lık bir güç kaynağı eğer 50 Watt güç tüketen bir sistemi çalıştırıyorsa ısınmayabilir, tam tersi verimi 90% olan 750 Watt'lık bir güç kaynağı eğer 700 Watt güç tüketen bir sistemi çalıştırıyorsa epey ısınabilir. Cihazın ısısı verimi ile ters orantlıdır diyemeyiz.

"12 volta 300 watt olduğu için 220 voltta cekeçeği gucu varın siz hesaplayın."

Şebekeden çekilen güç = 300 Watt / Verim. Yani >300 Watt "(Bir formulu vardı onun ama aklıma gelmedi şimdi)" demekle olmuyor bu işler. Arama motorları bu konuda size yardımcı olur, bir deneyin.

19. Erdem - 16 Temmuz 2008 - 08:38

Cok onemli bir konu dikkatten kacmis ve yazinin gecerliligini azaltmis.

Malesef guc kaynaginin verimliligi, her ne kadar spesifikasyonlarinda tek bir sayi olarak verilmis olsa da aslinda cekilen guce gore degisen bir egridir aslinda. Isin kotusu, dusuk guclerde verimlilik cogunlukla azalir. Dolayisiyla sistemin harcayabilecegi gucten cok daha fazla kapasiteye sahip bir PSU almak, eger 80plus gibi duzlestirilmis bir verimlilik dagilimi olmayan bir PSU kullanacaksaniz, daha fazla elektrik tuketimi anlamina gelir. Zira cekilen guc, PSU'nun rated gucunun altinda kaldigi icin verimlilik, daha dengeli bir PSU'ya gore daha dusuk olacaktir.

Burada ATX standartlarinin ongordugu verimlilik kisitlarini gorebilirsiniz.
http://www.silentpcreview.com/article28-page2.html

20. ozkaradag - 16 Temmuz 2008 - 14:21

Tam arşivlik bir makale olmuş, teşekkürler. :ok:

21. Anonim - 16 Temmuz 2008 - 16:23

çok açık ve net bir şekilde izah edilmiş..bazen birşeyler anlamak için sanırım biraz bişeylere sahip olmak gerekiyor…

22. Burak Gürsoy - 18 Temmuz 2008 - 16:45

Erdem güzel bir konuya değinmiş. Evet bahsedilen %80 verimliliğin hangi yük altında olduğu önemli.

23. haRBi - 18 Temmuz 2008 - 22:27

Merak ettim de OCZ GameXStream 600 watt'lık bir güç kaynağı ne kadarlık bir verim sağlıyor.

24. gökhan - 23 Temmuz 2008 - 10:28

benim anlayamadığım yine bu sitede 9600 gt, hd 3870 kartlarla ilgili bir test yayınlandı ve bu kartların test sayfasında güç tüketim değerlerinde yeni güç ölçme cihazı ile ölçün yapılıp yayınlanmıştı bu ölçümler maksimum değerleri gösterecek şekilde kartlar zorlandıktan sonra ölçülmüş değerlerin 200 watt'ı geçmediği görülmüş bu ölçüm tüm sistemin şebekeden veya sistemin psu dan çektiği güç olarak gösterilmiş , o halde bu sisteme gerçek 300 watt karşılayabilen kaliteli bir PSU bile yetebilir neden 500 veya 550 watt psu gerektiğinden söz ediliyor anlayamadım , birisi izah edebilirmi

25. Anonim - 23 Temmuz 2008 - 11:08

çok güzel bir çalışma . emeğiniz için teşekkürler

26. Erdem - 30 Temmuz 2008 - 04:28

Birkac verimlilik grafigi gormek isteyenler anandtech'in incelemelerine goz atabilirler. Yuksek watt'li guc kaynaklari genellikle %20-80 guc araliginda daha verimliler. Ama mesela 100W civarlarinda (guncel bir sistem icin idle guc harcamasi) verimlilikleri %70 civarlarina gerilebiliyor. Bu durumda kayip mesela 400-500W'lik bir guc kaynagina gore daha fazla.

Bir iki ornek:
http://www.anandtech.com/casecoolingpsus/showdoc.aspx?i=3280&p=8
http://www.anandtech.com/casecoolingpsus/showdoc.aspx?i=3306&p=6

27. ilker - 14 Eylül 2008 - 01:03

öncelikle erdem arkadaşıma teşekkür etmek isterim böyle bi konu her ne kadar soru-cevap da olsa böyle geçiştirilemez.. ben de erdem arkadaşın dediğini söylicektim güç kaynağı %80 verimli diye tutupta sadece internete girmek film izlemek gibi işler için 700W'lık güç kaynağı almak hem maliyet hem de elektrik tasarrufu açısından büyük israf olurrr, bence sisteminize en uygun güç kaynağını alın.. çünkü güç kaynakları nee aşırı yükte ne de düşük yükte tam verimli olabilir… güç kaynakları optimum düzeyde yani sistemin çekeceği normal yükte bahsettiğiniz gibi %80 verimli olabilirr.. hangi güç kaynağı olursa olsun bu böyledir haa tabi toleransı değişr orası ayrı çizgi elektronikte hangi bileşenin ne kadar güç harcadığını gösteren çok güzel bi uygulama vardı indirmeden direk hangi anakart,ekran kartı,işlemci vs. ne kadar güç çektiğine bakıp ona göre PSU'yu almıştım ben, ne kadar verimli olduğunu bilmiyorum ama silverpower'ı tavsiye edrim neden derseniz kısa devre koruması,yüksek ve düşük voltaj koruması,yüksek akım koruması varrr, ben 400w'lık olanını kullanıyorum yada FSP marka alın derim fiyatına göre cazip gösterilen kaliteli markalar arasında.. neyse fazla uzattım ama editörler yazmayınca haliyle biz yazmak zorunda kaldık, neyse şimdiden vatana millete hayırlı olsun:)

28. hasan kipramaz - 28 Ekim 2008 - 22:05

elinize saglık guzel bi yazıydı


PC Labs'da eğer daha önce yayınlanan yorumunuz / mesajınız yoksa, gönderdiğiniz mesaj otomatik olarak kontrol kuyruğuna girer ve onaylandıktan sonra sitede gözükür. Yorumlardan yazarları sorumludur; PC Labs sorumlu tutulamaz.