Athlon X2 7750 Black Edition ile overclock rehberi

İşlemci ve anakart incelemelerimizde en azından birkaç testte overclock işleminden de sözediyoruz ve ara ara da overclock hakkında bir şeyler söylüyoruz. Geçtiğimiz haftalarda bir de 100 dolarlık "Black Edition" işlemci incelemesi yaptık; Athlon X2 Dual-Core 7750 Black Edition adlı bu işlemci hem mimarisi hem de kırık çarpanı ile çekici overclock olankları sunuyor: 100 dolar civarında satılan bu işlemciyi çok zor olmayan bir overclock işlemiyle tam 600 MHz hızlandırıp daha pahalı rakip/kardeşlerinin performans düzeyine yükseltmek mümkün -bu videomuzda bunu kolayca ve sizin de uygulayabileceğiniz şekilde yaptığımızı görüyorsunuz. Videonun hemen altından itibaren de videoda kafa karıştırmadan verebileceğimiz kadarını verdiğimiz bilgilerle ilgili detayları göreceksiniz. Önce videoyu izleyin, oraya gitmeyenler buraya.

Overclock işlemiyle ilgili çok önemli bir detayı artık biliyor olmalısınız: Adım adım çalışmak. Monte Carlo (kabaca Türkçesi "atış serbest" diyebiliriz :) ) metoduyla frekans/çarpan girerseniz başarıya ulaşmanızın zorlaşmasının yanında aşırı voltajla işlemciye ya da anakarta, daha da kötüsü bilgilerinize zarar verebilirsiniz. Bu yüzden, her zaman adım adım gitmelisiniz.

Niye çarpanı kullanalım?

Overclock için iki parametre olduğundan daha önce de bahsetmiştik. İşlemcinin hızını, yerine göre FSB, HTT ya da BClk denilen bir referans saat frekansı ve bir çarpan birlikte belirliyor. Tüm işlemciler için HTT/FSB yolu açık ve anakarta bağlı; anakartınızın izin verdiği HTT frekanslarını deneyebiliyorsunuz. Çarpansa AMD ve Intel için sırasıyla Black Edition ve Extreme Edition adı verilen, bulundukları ailenin en üstünde yer alan işlemciler dışında yukarı doğru kilitli oluyor. "Yukarı doğru" olması demek, işlemcinin standart çarpanının düşürülebildiği ama yükseltilemediği anlamında.

Çarpanla overclock olanağı size HTT ile yaptığınız overclock işleminde olmayan bazı esneklikler tanıyor. Her şeyden önce overclock denemelerinizde bellek, HT Link (HT Bağlantısı) ve kuzey köprüsü hızını da gözetme zorunluluğundan kurtuluyorsunuz. HTT frekansıyla yaptığınız overclock işleminde ise her seferinde bunları da gözlemleyip kendi sınırlarını fazla geçmediklerinden emin olmanız gerekecekti.

HTT overclock'unda ikinci sorun, videoda ve yukarıda andığımız bileşenlerin frekanslarını istediğiniz gibi değiştirememek olasılığı. Anakartınız HTT'yi yükseltmeye izin veriyor olabilir ama mesela belli bir referans saat hızından yukarısını kaldıramıyordur. Böyle bir durumda eğer anakart limitlerine işlemcininkinden önce ulaşıyorsanız işlemci overclock potansiyelini tam olarak kullanamamışsınız demektir. Oysa çarpanla overclock sadece işlemci frekansını değiştiriyor, böylece bu diğer bileşenlerin limitlerini asla geçmeden işlemcinizi hızlandırabiliyorsunuz.

Son olarak HTT overclock'unda bu HT Bağlantısı/Kuzey köprüsü/Bellek gibi işlemci harici bileşenler üzerinde dilediğiniz kadar esnek davranamama olasılığı geliyor. HTT aracılığıyla bir değer, örneğin 265 MHz belirlediniz diyelim. Bu özellikle bellek için geçerli. DDR2-800 bellekleriniz için anakartınızın verdiği bellek çarpanı 200 MHz HTT için 4 olmalı(2 aslında, DDR mevzuu yüzünden biraz daha karmaşık burası ama pratik amaçlar için efektif frekansı kabul edelim). Bir altında DDR2-667 vardır ve bunun çarpanı da 3.34 gibi bir değerdir (667/200), aşağı doğru 533, 400 MHz diye gider (ve çarpanları da 2.6, 2 şeklinde iner). HTT'yi 265 yaptığınız zaman bellek çarpanı 4 için 1060 MHz bellek frekansına ulaşırsınız, zavallı DDR2-800 bellekleriniz bunu kaldıramaz ve bellek hızını düşürmeniz gerekir. Anakartınız size geniş bir RAM çarpanı/böleni yelpazesi sunmuyorsa belleği kurtarmak için seçeceğiniz 2.6 gibi bir çarpan, belleğinizin 800 yerine 700 MHz gibi bir hızla çalışması anlamına gelir ve işlemci performansından kazanırken bellek performansından kaybedersiniz.

Bu işlemci için biz çarpan overclock'unu kullandık. AMD için Black Edition'larda, Intel'ler içinse Extreme Edition'larda geçerli olan bu yöntem, üreticinin, çarpanı yukarı doğru değiştirmeye izin vermesi durumunda kullanılabiliyor. Güzelliği, FSB/HTT/BClk üzerinden yapılan overclock'larda olduğu gibi kendi frekanslarını bunlara göre belirleyen diğer bileşenlerin de overclock edilmiyor oluşu. Böylece işlemcinizi hızlandırmaya çalışırken bir taraftan bellek, kuzey köprüsü ya da HyperTransport bağlantı frekanslarını hesaba katmanıza gerek kalmıyor ve bu diğer bileşenler olası limitler olmaktan çıkıyor.

İşte bu nedenlerle overclock camiasında sık sık çarpan kilidinin kırık olup olmadığıyla ilgili tartışmalara rastlarsınız. Sistemlerine aşırı-ince-ayar yapmak isteyen overclock'çular çarpan kilidi kırık işlemcileri severler. Böylece kuzey köprüsü, bellek ve HT Bağlantısı frekanslarını birbirlerinden mümkün olduğu kadar bağımsız şekilde en iyi değerlerine çıkarabilirler; bazı kullanıcılar bu yüzden bir işlemciye çarpan kilidi kırık diye çuval dolusu para yatırmaktan çekinmez. Piyasanın çoğunluğunu oluşturan "normal" kullanıcılar içinse fiyat daha öncelikli bir etkendir -bu da bizim için Athlon X2 7750 Black Edition'ı anlamlı kılıyor.

Bizim işlemimizde işlemcinin çarpanını adım adım artırarak 16.5 değerine kadar çıkabildik. Standart frekansında çarpan 13.5 değerindeydi, üç birim çarpan standart 200 MHz HTT frekansı için bize 600 MHz ek işlemci hızı kazandırdı. HTT frekansına tamamen keyfi olarak, hem size göstermek hem de değeri yuvarlamak için dokunduk.

Frekanstan karımız %22. Performans testlerinde bunun hangi testlerde ne kadar getirisi olduğunu göreceğiz.

Videoda bahsetmedik ama bir de bu işin HTT (Intel'ler için FSB) üzerinden overclock'u var. Performans değerlerinde işlemcinin yukarıdaki grafikteki ya da videoa bahsettiğimiz haliyle 3300 MHz hızında değil, 3350 MHz gibi bir hızda çalıştığını, daha doğrusu bizim testlerde o hızı kullandığımızı göreceksiniz. Bunun teknik bir nedeni yok :). Anakart 200 MHz yerine 200.7 MHz HTT frekansı veriyordu ve bu da işlemci hızında küsurat yapıyordu, biz de tamamen keyfi olarak HTT'yi kurcalayıp yuvarlak verebileceğimiz bir rakama çıkardık.