Giriş resminde de anlaşılacağı üzere yapacağımız inceleme diğerlerinden biraz farklı olacak. ATI ve Nvidia'nın geliştirdiği yeni nesil GPU'lar, PCLabs'ın ekran kartı inceleme timi; Murat ve Emirhan tarafından operasyona alınıp detaylı olarak test ediliyor. Ancak piyasada bulunan markaların referans tasarımların dışına çıkarak özellikle soğutma konusunda alternatif modeller üretmesi, bu ve daha sonraki yazılarımız için özellikle soğutma performanslarının ve ses düzeylerinin ağırlıklı olarak incelenmesini gerektiren büyük bir neden. Bu yüzden; zaten detaylı olarak her türlü testten geçirilen GPU'ların genel oyun performaslarını biraz arka plana alarak, markaların aynı GPU'ya sahip ama daha farklı özellikler barındıran modellerini ayrı bir bakış açısıyla tekrar değerlendiriyoruz.

İlk inceleme konuğumuz . Asus EAH4870 Matrix. ROG (Republic Of Gamers- Oyuncular Cumhuriyeti) serisinin üst düzey özellikler barındıran kartının özellikleri şu şekilde;

Super Hybrid Engine

ASUS EAH 4870 Matrix, ilk etapta sıradan Radeon HD 4870 kartlarına benziyor görünebilir. Ancak 770 MHz işlemci hızı, 512 MB GDDR5 bellek kapasitesi ve 920 MHz (3680 MHz) bellek hızına sahip kartın diğer hemcinslerinde bulunmayan aykırı özellikleri var. Asus'un Super Hybrid Engine adını verdiği tasarım, kartın donanımsal kontrolcüsü sayesinde yüksüz durumda gerilimlerin ortalama %40 oranında düşürülmesini sağlıyor. Matrix serisi diğer kartlarda olduğu gibi bu modelde de kutu içeriğinden çıkan yazılım sayesinde kartın saat hızları, gerilimleri ve fanların devirleri kullanıcının isteğine / ihtiyacına göre ayarlanabiliyor. Otomatik algılama özellikli Super Hybrid Engine teknolojisi GPU'dan ısı, güç, yükleme ve bellek bilgisi alma özelliklerine sahip. GPU'dan bu bilgileri alırken ideal bir performans hesabı yapıyor ve bunların hepsi gerçek zamanlı olarak gerçekleştiği için kullanıcının herhangi bir müdahalesine gerek kalmıyor. Bu sayede en uygun performans elde edilirken, aynı zamanda enerjiden de yüklü oranda tasarruf sağlanıyor.

Kartın üzerindeki Super Hybrid Engine yongası

Kartla beraber gelen yazılım olan iTracker kullanıcılar için dört farklı profil sunuyor. Optimized (eniyileştirilmiş) modu, oyun modu, güç tasarrufu modu ve varsayılan mod. Bu dört seçeneğe ek olarak kullanıcının kendi seçimlerini yapabileceği User Defined Mode'da GPU, paralel işlemci, bellek saat hızı, GPU – bellek gerilimi ve fan hızı gibi ayarları da yapılabiliyor.

Information sekmesi ekran kartı verilerinin (saat hızı, sıcaklık, voltaj, fan devri) kullanıcısına iletildiği bölüm;

Configuration bölümünde ise, kartın 2B-3B geçiş geçiş süreleri ayarlanıyor;

Şimdi MATRIX'in fiziksel yapısına bir göz atalım.

Kartın arka yüzünde, referans tasarımda olduğu gibi bellek bulunmuyor.

UVD sayesinde donanımsal olarak HD video hızlandırıp işlemci yükünü üzerine alabilen kart, iki adet DVI ve bir S-Video çıkışına sahip.

RV770XT'nin tam yük altında ortalama 151 watt'lık güç gereksinimini, kartın üzerinde yer alan iki adet 6-pinlik güç girişi sağlıyor.

Soğutucu Radeon HD 4870 referans soğutucusunda olduğu gibi çift slot kaplayan büyüklükte, ancak referans soğutucudan daha dar.

MATRIX'in siyah renkteki devre kartının üzerindeki bileşenlerin yerleşimi, referans tasarım Sapphire Radeon HD 4870'den biraz daha farklı. Özellikle kapasitör ve MOSFET'lerin hem adetlerinde hem de konumlandırılmalarında büyük farklılıklar var.

İlginç detaylardan biri de, MOSFET'ler üzerinde herhangi bir pasif soğutma girişiminde bulunulmadığı.

Aynı şekilde belleklerin üzerinde de herhangi bir pasif soğutma yok. Kartın bellekleri Qimonda 512MB GDDR5. Sonu 40X ile biten seri ve 4.0 GHz efektif hızına çıkabiliyor. Ancak Matrix'in RAM'leri 3680 MHz'de çalışıyor, yani kullanılan belleklerin spesifikasyonundan biraz daha düşük.

Soğutucunun üzerinde yer alan iki adet fan, birbirinden bağımsız olarak 3 pinlik iki soket yardımıyla devre kartından ihtiyaçları olan beslemeyi alıyorlar.

Kutu İçeriği

Asus EAH4870 MATRIX'in kutu içeriğinde şunlar bulunuyor;

- Kullanım kılavuzu

- Sürücü CD'si

- S-Video kablosu

- VGA – DVI dönüştürücü

Hybrid Cooler

Gelelim yazının ana temasını oluşturan soğutma birimine. Asus'un "Hybrid Cooler" olarak adlandırdığı soğutma sistemi gerçekten sıradışı. İki adet fan tarafından desteklenen soğutmada, ekran kartı yüksüz durumda iken fanlar tamamen kapatılıyor. Kulağa biraz korkutucu gibi gelse de durum aynen bu şekilde.

Yüksüz durumda

GPU saat hızı: 500 MHz - GPU voltaj: 1.275 V – Fan devri: 0 RPM

Tam yükte

GPU saat hızı: 770 MHz – GPU voltaj: 1.368 V - Fan devri: 3250 RPM

Rakamların ne anlama geldiğini ifade etmeye çalışırsak;  Asus EAH4870 MATRIX yüksüz durumda voltaj değerlerini otomatik olarak azaltarak %40 oranında güç tasarrufu ve yine yüksüz durumda sıcaklıklar düştüğü için iki fanı da kapatarak tamamen sessizlik sağlıyor. Bu, hayli ısınan RV770XT GPU'su için müthiş bir özellik. Güç tasarrufu sıcaklık değerlerini azaltıp, özel soğutma tasarımı üzerinden kartın pasif soğutulmasına olanak tanıyor. Öte yandan eğer kasanızda yeterli hava dolaşımı yoksa pasif soğutmanın nefesi de bir yere kadar yetiyor; GPU ısındığında ortasındaki fan çalışmaya başlıyor. Uç taraftaki fan ise yüksüzken devreye girmiyor.

Soğutucu, GPU çevresinde 4 adet ve kartın alt kısmında bulunan uzun metal destek üzerinde 4 adet olmak üzere toplam 8 vida ile karta sabitleniyor.

Dış görünümü ile ilk etapta yan yana gelmiş iki adet Zerotherm GX810 ya da Thermaltake DuoOrb ve Sparkle Calibre serisi ekran kartlarındaki soğutma sistemlerini andırsa da, Asus EAH4870 Matrix'in üzerindeki soğutucu her üçünden de farklı bir tasarım.

Zerotherm GX810 ekran kartı soğutucusu

Thermaltake Duorb ekran kartı soğutucusu

Sparkle Calibre serisi ekran kartı

Soğutucu dört parçadan oluşuyor; plastik gövde, iki adet fan ve ısı dağıtıcı. Fanların monte edildiği gövde, toplam ağırlığı azaltmak için yumuşak plastikten imal edilmiş.

3 pin sokete sahip fanların ilginç bir kanat yapısı var. Enermax'ın Magma ve Twister Everest serisi fanlarında kullandığı "yarasa kanat" tasarımına benzerlik gösteren kanatlar düşük devirlerde nispeten daha yüksek CFM değeri üretebiliyor ve düz kanat yapısına göre daha sessiz çalışıyor.

Enermax Magma serisi fan

Fanların devir aralığı 0 – 3250 RPM. Elimizde gürültü değerleri (dBA) ve ürettikleri hava akımı (CFM) hakkında herhangi bir bilgi yok. Ancak yapacağımız testlerde en azından gürültü değerleri hakkında bilgi sahibi olabiliriz.

Isı dağıtıcı metal yapı üç parçalı ve birbirlerine 4 adet bakır ısı borusu ile bağlılar.

Soğutucunun, kartın çıkış yuvalarının bulunduğu bölgede yer alan dikdörtgen yapı birbirinin içine geçmiş halde duran 41 adet ince alüminyum yapraktan oluşuyor.

Radeon HD 4870 referans tasarım soğutucuda da benzeri bulunan bu parça, kasanın slot yuvası üzerinden sıcak havanın tahliye edildiği çıkış görevini üstlenmiş.

Orta bölümdeki dairesel alüminyum yapının iki temel görevi var. Öncelikli olarak bol miktarda hararet yapan RV770XT, daha sonra üzerinde herhangi bir pasif soğutma bulunmayan bellekleri soğutmak. Asus akıllı bir hareketle, normalde 4000 MHz sürat yapabilen bellekleri 3680 MHz'de çalıştırarak belleklerin ısınmasını engellemiş. Bu sayede ekstra soğutucu maliyeti önlenirken, aynı zamanda GPU üzerinde yer alan fan sayesinde de bellekler aktif olarak soğutulmuş.

Sağ bölümünde yer alan ikinci dairesel yapıdaki alüminyum parçanın görevi ise, üzerinde pasif soğutma bulunmayan MOSFET'leri serinletmek. Elbette bunun için üzerindeki fanı kullanıyor. Belleklerin hızını düşürerek ısınmaları engelleyen Asus tasarımının, MOSFET'lerde neden pasif soğutma kullanmadığını bilmiyoruz. Her ne kadar ikinci fan doğrudan MOSFET'lerin üzerine hava gönderiyor olsa da soğutucu blokları buraya eklenebilirmiş. Daha önce aynı durumla Asus Radeon HD 4850 Top Edition incelemesinde karşılaşmıştık. Belki güç yönetim sistemi modüllerin standart karttaki kadar ısınmasını engelliyor olabilir.

Arka bölümünde, bakır ısı borularının soğutucuyu oluşturan parçaları nasıl dolaştığı daha rahat görülüyor;