-
Konular:
- Haberler
- 16:9 ekran
- lcd monitör
Yeni LCD monitör boyutları: 18.5" ve 23"
ozkan.erden - Mayıs 26 2009, Salı - 11:08
24 Mesaj »
Yazdır
Arkadaşına Gönder-
4:3 ekran formatında olan 15", 17" ve 20" LCD monitörlerin piyasadan kaybolduğunu son senelerde gördük. Özellikle 4:3 formatındaki 20" LCD monitörler, yani 1600×1200'lü çözünürlükler çok daha önce piyasadan kayboldu.
4:3 formatındaki ekranların çözünürlükleri, geniş ekranlarla karşılaştırıldığında dikeyde daha fazla çalışma alanı sunan çözünürlükler.
16:10 oranın çözünürlük sunan ekranların yaygınlaşmasıyla, özellikle dizüstü sistemlerde, 19" ve 20", 22" gibi sırasıyla 1440×900 ve 1680×1050 gibi yatayda daha fazla çözünürlükler sunan monitörlerin piyasada hakimiyeti başladı. Hatta öyle bir noktaya geldik ki, geniş ekran haricinde LCD monitör bulmak biraz zor bir hal aldı.
Bundan sonra artık piyasada 18.5", 23" gibi 16:9 formatında LCD monitörleri daha sık görebiliriz. Peki, 16:10 oranından neden 16:9 oranlı LCD monitörlere geçiş başlıyor?
16:10 ekran formatı, bilgisayar sektörünün geniş ekranı olarak kabul edilmiş olsa da, HDTV standardının 16:9 olması ve özellikle bu formatta sadece filmlerin değil, kullandığımız dijital kameralardan, web üzerinde izlediğimiz YouTube videolarına kadar yaygınlık kazanmış olması, sistem üreticilerini 16:9 formatı tercih etmesini sağlamış görünüyor. Ancak bilgisayar sistemlerinde yatay çözünürlükten öte, dikey çözünürlük daha önemli. Web sayfasını gezerken onu dikey olarak tarıyoruz; ya da bir döküman okurken dikey olarak sayfaları aşağı indiriyoruz.
Üreticiler, bilgisayar sistemleri için 16:10 formatının daha pratik olmasını göz ardı ederek, 16:9'a geçiş yapma hazırlığı içinde olduğunu daha evvel gündeme getirmiştik.
Mesela yeni dizüstü boyutları önümüzdeki dönemde 14", 15.6", 17.3" ve 18.4" olacak. HP, yeni iş dizüstülerinde bile 16:9 ekran formatını seçiyor.
LCD monitörlerde de benzer bir geçişi yaşıyoruz. Yeni popüler çözünürlükler 18.5" ve 23" olacak. Bu boyuttaki monitörlerin çözünürlükleri sırasıyla 1366×768 ve 1920×1080 olacak. Yani LCD TV'lerde görmeye alışkın olduğumuz 16:9 oranında çözünürlükleri görüyoruz. Örneğin ilk incelemeyi Samsung'un ürünyle yapmıştık:
Önümüzdeki birkaç gün içerisinde LG'nin 18.5" boyutundaki LCD ekranının da incelemesini sitede bulabileceksiniz.
23" boyutunda şu anda piyasada sadece Samsung ve Acer'ın modelleri olsa da, yakında diğer üreticilerin de ürünlerini görebiliriz.
16:9 oranındaki LCD monitörler artık piyasada
Esas sorun ise şu: Herkes geniş ekran kullanmak zorunda mı? 16:9 formatı, dikeydeki alanı epey daralttığı için, döküman okuma, döküman yazma, kod yazma, web tasarımı, grafik tasarımı gibi işlerde verimli değil. Şu anda Türkiye'de 20" ve üzerinde 4:3 formatında ekran bulunmuyor. 16:10 formatlı ekranlar ise, bilgisayar kullanımı için daha uygun görünüyor.
Örneğin 24" boyutundaki (16:10) LCD ekranların çözünürlüğü 1920×1200 iken, 23" olan modellerde (16:9) bu çözünürlük 1920×1080. Dikeydeki çözünürlük neredeyse 1680×1050 çözünürlüğündeki kadar. Geniş ekranların ne kadar az dikey alan sunduğunu gösteren bir grafik:
Yazıda da denildiği gibi 16×10 çok daha güzel ve verimli benim monitörüm de 16×10 (belki de bu yüzden 16×10'u övüyorumdur ha?:)) Hakikaten 16×9'ları inceledim ve hiç hoşuma gitmedi. Yakında bi bant yaparlar gözünüze sararsınız monitörleri.
Geniş ekran monitörlerin yanyana pencereler ile çalışma imkanı sunduklarını göz önünde bulundurmak lazım bence. Asıl önemli olan çözünürlüğün artması bence.
Resimler ve videolarda yatay görüş alanı web sayfaları ve dökümanlarda ise dikey görüş alanı önem kazanıyor, sinir bozucu bi tezat :/
bence yaygınlaşmanın en büyük sebebi geniş ekran lcd panel üretmenin
daha ucuz olması..
ama keşke 4:3 ve 16:10 formatlar tamamen kaybolmasa ama
belirli ekran boyutları için standartlaşsa..
yani 19 inç için 4:3 22 inç için 16:10 daha yüksek boyutlar için
16:9 standart haline gelse tüketiciler içinde çok daha seçim seçeneği olur..
ama yukarıda yazdığım sebebten dolayı dikey çözünürlüğü fazla olan monitörlere
yaşam şansı verilmeyecektir..ve bu durum hiç hoşuma gitmiyor :(
Burada ihtiyaç olan şey, akıllı bir pivot tasarımı. Şimdiki monitörleri genişliklerinden dolayı mevcut ayaklarda döndürmek mümkün değil. Pivot'u geçtim öne arkaya bile dar açılarda eğiliyorlar. Ayaklar neredeyse sabit. 16:9 formatlı ama rahat kullanılabilir bir pivot özelliğini destekleyen bir monitör yaparlarsa, dikeydeki sorunu telafi edebilirler.
kesinlikle en doğru yaklaşımın bu olduğunu düşünüyorum. İncelemenizden sonra en iyi çözüm olarak gördüğüm LG L206WU modelini hiçbir yerde bulamadım. Sanki ülkemize hiç gelmedi. Pivot özelliğini boşverin yükseklik ayarlı monitör bulmak bile çok zor.
Ben de şu LG'nin bu bahsi geçen monitörünün incelemesinin linkini vereyim:
http://www.pclabs.com.tr/2008/02/20/lg-flatron-l206wu-lcd-monitor-20-incelemesi/
Bir diğer çözüm ise biraz zahmetli: Duvara montaj aparatlı bir monitör alıp, ya duvara ya da masaya bir türlü entegre etmek. Ve böylece döndürülebilir bir yapı elde etmek mümkün. Sanırım ben de bu yolu deneyeceğim.
LG L206WU, MediaMarkt'ın vitrinlerinde onlarca adet olsa da satılmıyor.
Acer bugün gelmiş, hemen açıp 1080p Dark Knight ile test ettim, gerçekten güzel ama dergi okumak istediğimde dikeydeki 1080p'ye takılıyorum. 3 sene önce 300 küsür $+KDV ye aldığım Samsung 997MB bile daha fazla piksel verebiliyor. İkinci bir Acer X233H alıp bu şekilde pivot olarak kullansam mı diye düşünmüyor değilim hani :)
Valla şu LCD Monitörlerde, Geniş Ekran / WideScreen(WS) Monitörlere bir türlü alışamadım sevemedim gitti. Normal standart Kare tabir ettiğimiz ekranlar oyunlarda da, filmlerde de, Internet, döküman okuma/yazma vs herbirşeyde de gayet güzel bana göre… 19" SAMSUNG SyncMaster 960BF'den daha uzun bir süre vazgeçeceğimi sanmıyorum (2 seneyi devirdik), hele hele WS ekranlar için hiç rahatımı bozamam…
Benim merak ettiğim, ilerde, 20" ve üzeri LCD Monitör tipinde, WS ekran türü dışında seçeneğimizin olup olmaması?. Yani mesela 20" altındaki ekranlarda ister WS, ister standart Kare ekranlardan (aynı model olmasına rağmen) iki farklı seçeneğimiz oluyordu birisini seçiyorduk ben WS olmadığı için 960BF seçmiştim. Standart 'Kare' ekran derken hani 160/160 denir ya, mesela WS'da bu 160/170 – 170/160 falan olur bunun gibi birşey demek istediğim…
LCD Monitör demişken diğer bir önemli mevzuda (Oyunlar açısından) "V-sync" ile "Triple Buffering" ayarlarının ne olacağı?. Sanırım ikisi birbiriyle bağlantılı ve hem Oyun içi menü ayarlarında hemde Ekran kartımızın Control Panel altında yer alan ayarlardı (Nvidia Control Panel'de var) kimisi kapalı tut bazı oyunlarda FPS düşüşü yaratır diyor, kimisi ekrandaki kırılmaları önler aç diyor napıcamızı şaşırdık. Oyunlar ve LCD Monitörlerimizi düşünürsek açılması mı daha iyi olur kapalı tutulması mı?. Daha önce PCL'da bu konuda yazı hazırlanmıştı ama benim sorduğum konu yönünden tatmin edici cevaplar alamamıştık…
Ne zamandır gündeme getirmek istediğim bir konu da gittikçe wide'laşan dünyamızda toolbarların halen zaten dar olan alanı daha da daraltması ve yazılımcılarımızın da bu konuda bir iyileştirme düşünmemeleri.
Son formatta tüm programları custom seçeneğini seçerek kurdum. Çünkü hızlı kurulumu seçip tüm programları kurarsanız en azından 6-7 toolbar yüklemiş oluyorsunuz. Şimdi ise sıfır.
Belki yılların alışkanlığındandır ama ben 4:3 ekranları daha kullanışlı buluyorum, fakat piyasada bulamıyorum :).
Karşılaştırma grafiği güzel olmuş, teşekkürler.
4:3 monitor kullanırken filmlerde kullanışlı gelmiyordu, monitör bozulunca 20" 16:10 aldım…
16:10 wide screen monitörler gayet kullanışlı ama 16:9'da işin suyu çıkıyor…
özellikle dökümanlarda görüntü çok basık kalıyor…
16:9u ters çevirdiniz mi yeterince dikey alan elde edebilirsiniz :D
Ben memnunum, başlat çubuğunu yana alıyorum..
İşin estetik yönü unutulmasın. İnce uzun olan birşey, kare ve stock olan birşeyden her zaman daha estetik olacaktır. İşin headshot istatistiğini bir kenara bırakırsak, ince ve yanlamasına uzun ekranda bir FPS veya racing oyunu oynamak genlerimizdeki estetik duygusunu da tatmin eden birşey.
4:3ten 16:10'a geçişten sonra şimdi de 16:9'a geçiş bilgisayar piyasası için normal. Sonuçta adamlar mümkün olduğunca fazla ürün sattırmaya çalışıyorlar 20 yıldan beri. Konsollarda oldukça süreden beri 16:9 yaygın format zaten, PC oyunculuğunun da bu noktaya kayması gayet doğal, 16:10 hamlesi bu bakımdan ekstra ekmek yeme girişimi olarak nitelendirilebilir. Zaten son 3-4 yılda çıkan oyunların hepsi 16:9 ve 16:10 çözünürlük formatlarını destekliyor.
Tabi bu söylediklerim tamamen oyuncu bakış açısından. Grafiker ya da diğer profesyonel arkadaşlar için hangisi daha iyidir bilmiyorum. Ama bir oyuncu açısından günümüzde geniş ekranlı bir monitör oyun deneyimini tamamlayan bir etmen. (16:9 demoları daha küçük boyutta izlemek dezavantajlardan biri mesela)
bende yeni aldım inca 22" 2 ms dvi lı baktım kaçmı diye. benimki de 16:10 muş. ama mağazalarda karşılaştırma yaptığımda 16:10 dan 16:9 a baktığım zaman çok inceymiş gibi geliyor. fazla beğenmedim 16:9 u. çünkü dikey uzunluğun azalması ekranın alanınıda düşürüyor. daha küçük gözüküyor ekran. ki youtube un ve HD videoların 16:9 olması 16:10 lcdleri etkilemez. neden etkilesinki 1 cm yukarıdan 1 cm aşağıdan siyahlık olur. onun dışında herşey tam ekran. hem filmciler 2,31:1 gibi oranlar çıkarıyor. eğer videonun öyle olması lcd yi etkileyecekse o oranda da monitör çıksın :) saçma dimi…
Valla T220'yi daha yeni almışken yeni boyutlar çok da enterese etmiyor beni :) Sadece film izlerken azıcık sorun oluyor o kadar. Oyun konusunda bence en iyisi 16:10 hala. İleride çok performanslı ekran kartları çıkar, onlar da ucuzlar; o zaman düşünürüz 16:9 olayını.
Ya şu monitörleri katlayabilseldik keşke ^^ :) :) :) :) :) Kimsenin sorunu kalmazdı :) :) :) :)
16:9 Amerikan ve bilimum TV istasyonlarının sanırım 1990'ların yarısından sonraki yayın oranı bu arada :) Yani yaygın bir standart olması oradan geliyor. Tam yılını çıkaramadım şimdi ama 90'ların sonlarına doğru bir dizi izlerseniz, mesela Friends, sezonlar arası geçişi görebilirsiniz. Bizim tvlere hala gelemedi mübarek. Şu anda izlediğimiz tüm yabancı diziler de bu formatta.
bu mesele tamamen maliyetle alakalı…. filmlerin 16:9 formatında olması ise monitörlerin bu formatta olmasından daha saçma… insan gözü için en iyi oran 16:10 dur… monitörünü film izlemek için alan birisi, günde toplasan en fazla 4 saatlik bir zevk için, internet,oyun,döküman gibi işlerde işkence çekmeye nasıl katlanır anlamak zor… anket mi yapmışlar sanki, film izlemek istiyoruz 16:9 yapılsın diye bir sonuca varmışlar… türkiyede TV yayınları hala 4:3 oranında yapılıyor, o zaman neden 4:3 oranında plazma,lcd tv yada monitör bulunmuyor… insanlar filmi daha mı çok izliyorlar acaba TV yerine… acaba..???
Bazı arkadaşlar maliyetin neden düştüğünü merak ediyor olabilir.
Silikon wafer'lar bu ekranlar üretiliyor. Örneğin aynı boyuttaki iki farklı wafer'dan 4:3 oranında ve 16:9 oranından panller üretmeye çalışalım:
Gördüğümüz gibi üretilen panel sayısı ciddi oranda arttı. Bizim örneğimizde %30 daha fazla artmış.
Diyorsunuz ki, ekranların alanı ufalıyor?
Bence bu geçiş işi tamamen duygusal. Mesela 20 inçlik 4:3'lük ekar ile yine 20 inçlik 16:9 panel alanı olarak bariz bir fark var. Yani aynı inç olsalarda 16:9 inç daha ucuza mal oluyor. Bir nevi kazıklanıyoruz yani.
Bende Samsung 206BW kullanıyorum, film izlerken yatay olarak, diğer durumlarda ise dikey olarak kullanıyorum. Bence bu 16:10 ya da 16:9 durumu çok fazla takılacak bişey değil. Geniş ekran alıp illâ markanın düzgün durduğu şekilde kullanmak zorunda değiliz.
Biri 4:3 Samsung 960 bg olan diğeri 17 inç CRT monitörden kurulu çift ekran kullanıyorum. Samsung monitörüme hem yükseklik ayarı hem de 90 derece döndürebiliyorum. Film izlerken tabiki tam olarak verimli kullanmamış oluyorsunuz monitörü ama monitörün de tek görevi film göstermek değil.
notebook ise 16:10 formatında bir ekrana sahip. Dikey yer kazancı için görev çubuğunu ekranın soluna aldım.(PC Laps'taki bir Windows 7 videosunda gördüm çok hoşuma gitti) Toolbar da olmayınca internette dolaşırken fazla bir eksiklik hissetmiyorsunuz.