Dizüstü sistem alırken işletim sistemine dikkat!
Murat GAMSIZ - Şubat 26 2010, Cuma - 10:30
Başka bilgisayar alışverişlerimizde olduğu gibi dizüstü sistem alırken de donanıma bakıyor ve yazılımı esgeçiyoruz. Ancak gerek alırken, gerekse gelecekte yapabileceğiniz bir bellek güncellemesinde bizim için çok önemli olabilecek bir etken var: İşletim sistemi.
Her şey bir arkadaşımın benden Photoshop kullanabileceği bir dizüstü sistem istemesiyle başladı. Kendisi Asus'un bir modelini beğenmişti. Benden de öncelikle onu değerlendirmemi istedi. Bu modelin sadece Teknosa'lara verildiğini öğrendim. Özkan'la bir görüşme için yolum Metrocity'e düşmüştü. Onu beklerken orada bir Teknosa gördüm ve modeli buldum. Asus F83VF213DV modeliydi.
Genelde benim dizüstü tavsiye yolum, yapılacak işe uygun donanıma sahip olup olmadığına bakmak ve monitör ile genel tasarımı benden tavsiye isteyen kişiye bırakmaktır. Bir başka deyişle 'ekranını ve tasarımını sevdiğin dizüstüleri seç bana gönder' derim ve içlerinden yapılacak işe uygun donanımı olanı seçerim. Şu ana kadar bu yöntemden herkes memnun kaldı. Bu dizsütüne de Photoshop açısından yaklaştım. İşlemcisi yeterli, belleği de yüksekti. Zaten çok ağır işlemler yapılmayacaktı ama RAW fotoğraf çektiğinizde ve bunları topluca düzenlemeye kalktığınızda bellek oldukça önemli. Diğer özellikleri de iyiydi. Ben bir tek kasasını sevmedim. Parmak izi tutan cinstendi.
Monitör de ufak ama zaten yerleşik düzende yanına ikinci bir dev LCD alıp durumu kurtarmak mümkün. Ben genelde monitör çıkışı yaygınlaştığından beri, dizüstünün kendi ekranını büyük olanlardan önermiyorum. Bence küçük alıp taşıma kolaylığı sağlamak önemli. Tabii eğer işin büyük kısmı, ev veya ofisten yapılacaksa. Teknosa'da benimle ilgilenen görevli, konuya hakim ve çok yardımcıydı bunu da belirteyim. Her sorumu doğru yanıtladı :) Alnımda PC Labs editörü yazmadığı için müşteri kılığında geziyoruz sonuçta. Cevabını bildiğim soruları sırf biliyorum diye sormazsam, diyalog başlatmam mümkün olmaz :)
Ben modeli incelerken içimdeki editör dürttü ve Windows 7'yi kontrol etme ihtiyacı hissettim. Sonuçta Photoshop için bir yatırım söz konusu ve 4GB bellek alt limitini sistem karşılasa da işletim sisteminin de 64-bit olup bunu desteklemesi gerekiyordu. Baktım, 64-bit kurulmuştu. Sonuçta arkadaşımı arayıp dizüstüne yeşil ışığı yaktım.
Ama içime kurt düştü. Acaba diğer dizüstülerde de 4 GB bellek yanına 64-bit işletim sistemi kurulmuş muydu? Bir iki modele baktım ve 32-bit işletim sistemleri beni 32 dişleriyle karşıladılar :) Orada zamanımı doldurduğumdan, toplantıya yetişmek için çıkmam gerekti ve yapılacaklar listeme bu konuyu kaydedip çıktım.
Şubat başında yağmurlu bir günde bana yakın olduğu için Tepe Nautilus alışveriş merkezine gittim. Orada Teknosa ve Bimeks'in yeterli adette dizüstü barındıran şubeleri vardı. Zaten benim derdim tek tek model peşine düşmek yerine, bu konuya dikkat çekmek olduğundan, birkaç modelle derdimi anlatmam yeterli gelecekti.
Devam etmeden önce bu derdin ne olduğunu ortaya koyayım.
Bildiğiniz gibi uzunca bir süredir 64-bit donanım ve yazılımlar, piyasada bulunuyor ve özellikle Photoshop tarzı profesyonel yazılımlar, bu geçişi ilk gerçekleştiren yazılımlar oldu. Yani artık 64-bit, hayatımızın gerçeği. Problemi yaratan şey ise dizüstülerin içlerinde sabit bir işletim sistemiyle gelmesi.
Dizüstü sistemler kendi içlerinde yüklü olarak bir işletim sistemiyle gelir ve bu işletim sisteminin fiyatı da bilgisayara dahildir. Yani hediye değildir. Ben askere gitmeden önce, bir Linux modası başlamıştı. Bu sayede işletim sistemi değeri kadar daha ucuza, dizüstü sistemler satılıyordu. Bu da yerine göre 100-150$ arası bir indirime denk geliyordu. Tabii gerçekte üreticiye işletim sisteminin maliyeti bu değil ama satış politikalarına göre epeyce fark olabiliyor. Bu yıl hala bu tarz sistemler olsa da o işin modası geçmiş görünüyor. Windows hakimiyeti Windows 7'nin de çok beğenilmesiyle gayet sağlam. O yüzden bundan sonra işletim sistemi yerine Windows diyeceğim :)
İçinde Windows ile gelen sistem bazen İngilizce olabiliyor. Değiştiremiyorsunuz. Çeşitli yöntemlerle değişim mümkün aslında ama bunlar harici müdahale. Tek kelime İngilizce bilmeyen biri yeni dizüstünde İngilizce ile karşılaşırsa yardımsız kuramaz. Bunun gibi aynı şekilde Windows'un sürümü de; Basic, Home Premium, Ultimate, sonradan değişen bir şey değil. İçinden çıkan neyse o. Ve bizce saçma bir şekilde işletim sistemi 32-bit ise bunu 64-bit olarak değiştiremiyorsunuz. Eğer buna ihtiyacınız varsa bunu ekstra olarak satın almanız ve kurmanız gerekiyor. Dizüstü sistemlerin işletim sistemleri satın aldığınızda hazır kurulu olarak geliyor ve üreticinin tercihine göre bir yedeği bilgisayarın içinde olabiliyor ya da yanında bir DVD olarak geliyor.
Bu nedenle Windows'u ilk çalıştırdığınızda ya da yedekten geri getirdiğinizde birçok programın da kurulu olduğunu ve hiç sürücü yüklemediğinizi fark edeceksiniz. Bunlar daha önceden Windows kurulumuna entegre edilmişlerdir.
Eğer bir sebeple, dizüstünüzden sizin ihtiyacınızın dışında bir Windows çıkarsa, bunu değiştirme imkanınız genellikle olmaz. Burada çok ufak da olsa bir açık kapı bırakmak gerek. Bazen bu imkan olabiliyor. Ama her modelde değil.
Bu durumda biz 4GB belleği olan bir dizüstü alıyorsak, bundan faydalanabilmek için 64-bit işletim sistemi de alıyor olmamız gerekir. Yukarıda yazdığım gibi, 32 ya da 64-bit fark etmez, siz o Windows'a para veriyorsunuz. O yüzden elbette onu da seçme şansınız olabilmeli. Peki eğer 4GB bilgisayardan 32-bit işletim çıkarsa ne olur?
- 4GB ve üzeri bellek miktarından yararlanamazsınız.
- 64-bit yazılımları çalıştıramazsınız.
- İşlemcinizin 64-bit hesap gücünden yararlanamazsınız.
Şöyle bir hesap yapalım. 64-bit Windows 7 Home Premium 130$. İki durum yaratalım. İlk durumda elde 2 ya da 3GB bellekle gelen bir sistem var. 2GB modül alarak 4GB' yapacağız. İkinci durumda ise direkt 4GB ile gelen sistemimiz var. Her iki sistemde de 32-bit Windows olduğunu düşünelim.
Bu durumda ilk seçenek için 2GB modül alırken bir de Windows almamız gerekecek. 130$ Windows 7 + 65$ 2GB SO-DIMM DDR3 1066 bellek = 195$+KDV masraf.
İkinci seçenekte ise 4GB belleğimizi kullanılabilir hale getirmek için 130$+KDV masrafla Windows 7 alıyoruz. Her iki durumda da sistemi yeniden kurmamız gerektiğini ve bu Windows'un entegre sürücü ve program içermediğini hesaba katarsak, sürücüleri ve programları tek tek bulup sonradan kurmamız gerektiğini de ekleyin.
Tabii korsan kullanımı gözardı ediyoruz :)
İşletim sistemi Vista ve öncesi olan kullanıcıların, Windows 7'ye geçmeleri kayıp sayılmaz ama 4GB bellekli ve muhtemelen yeni sisteminizin, bu belleklerden faydalanamadığını öğrenseniz ve bunu kullanabilmek için üzerine 130$ vermek ya da 'karanlık tarafa' geçmek ve bir ton da sürücü ıvır zıvırla uğraşmanız gerektiğini öğrenseniz, pek mutlu olmazdınız sanırım. :)
Peki eğer Windows'umuz Vista ya da Windows 7, baştan 64-bit olsaydı ne olacaktı? Sadece 65$+KDV 2GB bellek parası verip geçecektik.
Uzun lafın kısası işletim sistemini güncellemek, bellek güncellemekten iki kat daha pahalı ve belleğe zaten para verirken bir de kuyruğuna işletim sistemi bağlaması en hafif haliyle sinir bozucu. Kurulum aşamasının dertlerini hesaba katmadım bile.
Bu senaryo gayet gerçek olabilir. Şu an piyasada 4GB bellekle gelen ve 32-bit Windows 7 ile kurulmuş 'son model' sistemler satılıyor. Artık gerisi gelmese de halen Vista ile satılan sistemler de var. Belki biliyorsunuzdur, 32-bit Windows'lar 3GB bellek tanıyorlar. Hatta bu nedenle 32-bit Windows'la satılan dizüstülerin çoğunlukla 3GB bellekle geldiğini göreceksiniz. Ancak;
- 32-bit Windows'un 3GB bellek tanıması, her 32-bit yazılımın 3GB bellekten faydalanabileceği anlamına gelmez. Yazılım pekala 2GB üzerini görmeyebilir. Sonuçta 32-bit Windows altında çalışan yazılımlar da 32-bit.
- Bellek fiyatları zaman zaman bugün olduğu gibi yükselebilir, zaman zaman geçen yıl olduğu gibi yerlerde sürünebilir. Bu durumda 6 ya da 8GB bellek tercih etmek, o an ihtiyaç olmasa bile ekonomik bir karar olabilir. Şu an 2GB bellek alabildiğiniz fiyatlara, 2009 başlarında 4GB bellek alabiliyordunuz.
- Vista'nın 32-bit versiyonu, 64-bit'e göre daha hantaldır. 4GB bellekle 64-bit kullanıldığında ciddi şekilde hızlanır.
- 3GB bellekle 32-bit satılan Windows'lar, o an yeterli minimum gereksinimi sağlasa da, daha sonra bellek terfisi durumunda 3GB üzerini kullanamayacaktır.
- Eğer 4GB ve üzeri bellek miktarına geçiyorsanız, 64-bit yazılım kullanacaksınız demektir. Bu durumda 32-bit Windows'a 64-bit yazılım kuramayacağınıza göre, bellek miktarı ne olursa olsun, 64-bit Windows zaten şart.
Toparlarsak, neden 64-bit Windows istiyoruz?
- 4GB ve üzeri bellek miktarlarıyla çalışabilmek için.
- 64-bit yazılımlar kullanabilmek için. 64-bit işlemciler eğer o 64-bit yazılım izin veriyorsa, işlem sürelerini de kısaltır. Yani sadece daha fazla bellek kullanmakla kalmaz, işlem gücünden de faydalanabilirsiniz.
- Dizüstü bilgisayara sonradan 64-bit Windows kurmak, lisanslı kullanımda ciddi ek masraf ve kurulumda bilgili bir kişi gerektirir.
Ben de Teknosa ve Bimeks'te satılan bilgisayarların işletim sistemlerini kontrol ettim. Hepsini değil elbet ama epey model baktım.
İşte birkaç örnek.
| Sistemler |
Bellek |
Windows Versiyonu
|
| HP Probook 4515s |
3 GB |
32-bit Windows 7 Home Premium |
| Toshiba A300 |
4 GB |
32-bit Windows Vista Home Premium |
| Samsung R522 |
4 GB |
32-bit Windows 7 Home Basic |
| Lenovo G550 |
4 GB |
32-bit Windows 7 Home Premium |
| Casper Nirvana 700B |
4 GB |
32-bit Windows 7 Home Premium |
| Toshiba U500 |
3 GB |
32-bit Windows Vista Home Premium |
| Toshiba A550 |
4 GB |
32-bit Windows Vista Home Premium |
Toshiba Qosmio F50-12L
|
4 GB |
32-bit Vista Ultimate |
| Acer Aspire 4937G |
4 GB |
32-bit Vista Home Premium |
| HP VJ844EA |
3 GB
|
32-bit Vista Home Premium |
| Samsung NP R520 JS02TR |
4 GB |
32-bit Windows 7 Home Premium |
Hemen belirteyim yukarıdaki liste piyasadaki tüm dizüstüleri kapsamıyor elbette. Yani bu dizüstülerden uzak durun demek için yayınlamıyorum. Kaldı ki modellerin alt konfigürasyon sınıfları farklı da olabilir. Siz yine de alırken mutlaka kontrol edeceksiniz. Bunlar benim bulabildiğim, 32-bit Windows ile gelen sistemler. Bir anlamda yukarıda yazdıklarımın delilleri diyelim. Bu modellerin özelliklerinden satıcılar sorumlu değil. Onlar ellerine geleni satıyorlar. Konfigürasyonlardan üreticileri sorumlu. Ama elbette mağazaların da bir kabahati var onu da birazdan anlatacağım.
Önce, bir mağazaya gittiğinizde işletim sistemi versiyonunu nasıl göreceğinizi gösterelim. Böylece mağazadaki her dizüstü sistemin Windows versiyonunu kendiniz öğrenebilirsiniz. Aşağıdaki videoları daha iyi izlemek için, oynatıcının sağ alt köşesinden tam ekran yapın.
Windows Vista
Windows 7
Sonuç
Hem bu araştırmamdan hem de konuştuğum bilgisayarcı dostlarımdan öğrendiğime göre, Windows Vista'nın dizüstü sistemlerde 64-bit versiyonu pek görülmemiş. Yukarıda gösterdiğim sistemlerden birinde ultimate versiyon olduğu halde 32-bit kullanılmış. Burada bellek meselesi haricinde başka bir konu var. Vista'nın 32-bit versiyonunu kullanmayı hak edecek kadar kötü bir şey yapmış olamazsınız şu hayatta :) 64-bit Vista, 32-bit vesiyona kıyasla o kadar akıcı ki, farklı bir işletim sistemi olduğunu düşünebilirsiniz. O yüzden 32-bit Vista'lardan kaçının.
İçinde biri Vista diğeri Windows 7 olan benzer iki konfigürasyondan elbette Vista olanı tercih etmeyiz. Bu sebeple şu sıralar elde kalan Vista sistemleri satabilmek için kampanyalar yapılırsa şaşırmamak gerek.
Sevindirici olan şey ise, yeni sistemlerdeki Windows 7'ler, özellikle 4GB modellerde çoğunlukla 64-bit. 3GB sistemlerde ise 32-bit versiyona rastlıyoruz.
Windows seçimi, mağazaların elinde değil. Bunu sistem üreticileri belirliyor. Ancak mağazaların da bir kabahati var. Gerek mağazalarda gerekse de internet sitelerinde, sistemlerle verilen Windows'ların sadece türü belirtiliyor. Örneğin, 'home' ya da 'premium' gibi. Halbuki 32/64-bit olup olmadıkları da yazılmalı. Ayrıca mağaza görevlileri de bu bilgiyi size düzgün veremiyor. Kendiniz bakmalısınız.
Bimeks'in, Teknosa'nın ve Hepsiburada'nın sitelerine bakınca bu bilginin yazmadığını görüyoruz. Ben mağazalarda da görmedim. Bazı üreticiler, kendi sitelerinde bu bilgiyi veriyorlar.
HP'nin sitesinde ilk verilen bilgi, işletim sistemi detayı. Ama her üretici böyle yazmamış. O yüzden iş başa düşüyor.
Eğer dizüstsü sistem alacaksanız, Vista 32-bit'ten uzak durun ve Windows 7'li bilgisayar almaya çalışın. Daha sonra yeni lisanslamalar ve kurulumdan kaçınmak için, Windows 7'yi en baştan 64-bit alın. Bellek 4GB altı bile olsa böyle yapın. Sonuçta iyi bir dizüstü rahatlıkla üç yıl işinizi görür. Bu sürede belleği yükseltmeniz yüksek bir olasılık. Hele ki fiyatlar düşerse, mutlaka alınmalı. Sistem altyapınızın 64-bit olması hem bellekleri kullanmanızı sağlar hem de kullandığınız yazılımların 64-bit versiyonları çıktıkça, işlemci tarafında da size performans olarak geri dönebilir. Yazılımların daha fazla bellek kullanabilmesi de yine performans artışı demek.
Araştırmamı yaparken karşılaştığım tuhaf bir durumu da blog bölümümüz açılınca yazacağım. Ama şunu söyleyeyim, model adları çok kafa karıştırıcı. Aynı model numaralarına eklenen harflerle özellikler değişebiliyor. Her markanın kendi model ve numaraları da olunca, dizüstü almak isteyenleri zorlu bir süreç bekliyor. O yüzden araştırma yaparken modelleri kabaca değil detaylı olarak ve her harfi ile not edin, öyle araştırın.
PCL Sözlük
Bu yazı için teşekkürler. Geçen ay Bimeks'ten HP Pavilion 1386et dizüstü bilgisayarı aldım 4GB DDR3 bellek barındırıyor ve 64-Bit Home Premium ile geldi ( keşke ultimate olsaydı ). 64 Bit olduğunu görünce işte bunu almalıyım demiştim ve bu bilgisayarı inşaat mühendisliği alanında kullanacağım ve şu anda gayet memnunum. Keşke bilgisayar kullanıcıları buna dikkat edip 4GB'lik sistemde 64 Bit zorunluluğu arasa. Gerçi yeni güncellemeyle 32 Bit'lerde 4GB ram adresleniyor gibi gözüküyor ama elden ne gelir? :(
Ben anladığımı özetleyeyim; Dizüstü alacaksanız ve Windows kullanacaksanız 64Bit Windows 7 yüklü olsun.
Bir ara dizüstü ile gelen windowsu iade edebilmekle ilgili bir mahkeme kararı çıkmıştı, halen yürürlükte değil mi?
Onu bilmiyorum ama gerek de yok. Dikkatli olmak yeterli. Mutlaka 64-bit Windows yüklü ve işinizi görecek bir sistem var.
http://www.pardus-linux.org/2010/01/paraniz-cebinizde-kalsin-gerekceli-karar-hazir/
Linux kullanacaklar için önemli bence ya da elinde işletim sistemi olan için. Gerekçeli karar çıkmış.
@alierkanimrek
Kısaca alacağınız dizüstünde 4 gb bellek varsa, üzerinde 64 bit işletim sistemi olduğuna emin olun.
Aynı olaya ben de geçen gün arkadaşın dizüstünde tanık oldum.
Dikkat edin yani. Sonuçta para verip de alıyorsunuz.
Bazı markalarda dediğiniz gibi 32 bit işletim sistemi yüklü oluyor, fakat işletim sistemi üzerindeki CD-Key ile aletin altındaki CD-Key'i karşılaştırdığınızda birbirini tutmadığını görebiliyorsunuz bazen. Başıma gelmişti, 64-bit işletim sistemi yüklerken bu CD-Key'i girdim ve kabul etti. Üreticiler aslında sistemleri 64 bit işletim sistemiyle birleştiriyor, fakat bazı ülkelerde sorun yaşamamak için olsa gerek, 32 bit işletim sistemi yükleyerek gönderiyor. Yoksa 4GB RAM'e sahip bir makinanın 32 bit işletim sistemiyle yüklü gelmesinin başka bir açıklaması yok.
vista ve win7 den bahsedilmiş ama XP yi de araya katmadan olmaz.
win7 de sorun yaşamam ve bunun donanımsal mı yazılımsal mı olduğunu anlamak için XP 64 bit kurmak istiyorum. vistayla kafayı yememek için xp dedim. ama yazıda vista 64 biti o kadar övmüşsünüz ki onu da denemeye karar verdim.
xp 64 bit nasıldır kullananların yorumlarını alabilir miyim win7 den sonra çok yavaş gelir mi ?
4gb ram bana lazım 1gb feda edemem
Aslında Windows XP Professional x64, 64-bit Windows serisinin ilk örneklerinden olduğu için sürücü sıkıntıları yaşamanız olası. Şu an en güzel seçenek Windows 7 64-bit, ama denemek istiyorsanız Windows Vista 64-bit Windows XP 64-bit ten daha sorunsuz.
XP 64-bit kurmayın. Vista kesinlikle daha iyi. XP'nin 64-biti 'İğreti' diyebilirim.
XP x64'ü bir süre denemiştik ama çok kullanılmadığı için verilen destek az, güncellemeler, yazılımlar ve sürücüler vs. Hatta Microsofttan üvey evlat muamelesi görüyor diyorlardı.
Bildigim kadariyla Ultimate edition 35 dil destekle geliyor. Ama 35 dil icerisinde Turkce var mi ya da o 35 dil windows'un butun cikardigi farkli dilde windows'u kapsiyor mu sorularinin cevabini bimeyenzi.
Ayrintili bilgi icin:
http://www.microsoft.com/windows/windows-7/compare/default.aspx
Ben windows 7 ultimate kullanıorm ve Türkçe destekli.. Bunlara hiç gerek yok .. Yazarım boş bi dvdye istediğim Windowsu yüklerim pcme bakarım keyfime ne düşüncem yukarda anlattıklarınızı microsoft düşünsün artık gerisini :D
Geçen gün bir abimize asus notebook aldım. Sistemde 2gb ram olmasına ragmen 64 bit home basic win7 yüklüydü.Son dönem ciddiyeti kavranmaya başlanıyor sanırım 64bit in :)
Bu konuya bir şerh düşmek isterim.
Bilimsel, kayda filan alınmış değildir sadece kendi gözlemimdir. Kimse tavsiye olarak almasın isterim.
Her ne kadar kağıt üzerinde 64 Bit bizlere çok daha fazlasını vereceğini söylese de , bu işin en önemli ayağı olan 64 bitlik programlarda çok büyük sıkıntılar olduğunu düşünüyorum.
64 Bitlik bir işlemci + 64 Bitlik bir işletim sistemi + iyi optimize edilmemiş 64 bitlik yazılımlar kesinlikle büyük problem!
Performans elde edeyim derken eldekinden olabiliyoruz.
Hala öyle yazılımlar olabilir. Ama çok sorun oluyorsa 32-bit versiyonunu kurup çalıştırabilirsiniz. Sadece 64-bit versiyona sahip ve 64-bitte sorun çıkaran bir yazılım var mı?
Tersi ise mümkün değil. 32-bit işletim sistemine, 64-bit yazılım kuramayız. Yani 64-bit sistem bize 32-bit yazılımları kullanma imkanı da sunduğu için, bir kısıtlama altında olmayacağız.
Ben 2 ay kadar önce annem için uygun fiyatlı modellerinden bir adet ASUS laptop aldım. Annem şimdiye kadar hep ingilizce Windows kullandığı içinde özellikle sordum ingilizce windows verebiliyormusunuz diye. Tabi çinde var dediler..
Electroworld'den almıştım, sistemi laptop teslim edilirken kuruyorlar kendi recovery CD'sinden. Gerçi özel tercih olmayınca içindeki ile veriyorlardır belki ama bilmiyorum. Neticede laptop'u teslim aldığımda 64bit ingilizce Windows 7 Basic kurulu olarak geldi.
Ben bir miktar kurcaladıktan sonra 32bit'e geçmeye kadar verdim. Ram 2Gb zaten, çeşitli programların uyumsuzluk çıkarmasından çekindiğim için bana 32bit kurmak güvenli geldi. Örneğin lisanslı kaspersky'ın son sürümünü indirdim (sitesinde win7 64bit desteklediği yazıyor) ama garip hatalar verdi kurulurken..) Üstelik 64bit Windows'un daha çok ram kullandığını duymuştum, 4GB altında dezavantajı olmasınadan korktum.
Ama asıl anlatmak istediğim ASUS'un beraberinde inglizce, türkçe, 32bit ve 64bit versiyonların hepsi geldi. Tercih tamamen kullanıcıya kalmış, ben seçtim ve 32bit ingilizce kurdum.
Bu nedenle mağazada kurulu olan sisteme bakmak bence yanıltıcı olabilir. Kutunun içinden çıkacak CD'lere bakmakta yarar var.
Olabilir tabii ama bunu aldıktan sonra öğrenmek riskli değil mi :) Yazı içinde HP'den örnek vermiştim. İşletim sistemlerini açıkça yazmışlar sitelerine. 64-bit yoktu.
32-bit gördüğünüz sistemi almadan '64-bit de yükleyebilir miyim' diye sorar ve olumlu cevap alırsanız mesele yok. Asus'un bu konuda esnek olması beni şaşırtmadı açıkçası.
Evet dediğiniz almadan önce mağaza görevlisinden gerekli bilgi alınabilir.
Türkiye'de satılan bilgisayarların kayda değer bir kısmında, asla kullanılmayacak olan, starter edition veriliyor. Üreticinin orjinal sitesine bakıyorsunuz, aynı ürün tüm dünyada premium ile satılıyor. Mesela Packard Bell'in bazı modellerini incelediğimde böyle olduğunu farkettim.
Zaten starter edition amerikada yok bildiğim kadarıyla.. Veya sadece netbook'lar ile veriliyor..
piyasada ki en sağlam notebook lar 1-lenovo 2-hp 3-lg 4-samsung 5-toshiba 6-monster(clevo,compal karışımı workstation makinalar)
YADigar dizüstümde 3 gb ram (512'si paylaşımda) ve epeski bir 7250 işlemci var. windows server 2008 r2 dediklerinden kurdum, mutluyum!
Burada sunu merak ediyorum: Yerine gore 64bit programlarin 32bit versiyonlarina gore hafizada %15-40 arasi daha fazla yer tuttugunu soylerler (tahminen degiskenlerin 32 bit yerine 64 bitlik olmalarindan). Bu durumda 64 bit isletim sisteminiz varsa 4GB her zaman 3GB'tan daha iyi olmuyor demektir (mesela 6GB olayi degistirir tabi)
Tabi bundan emin degilim, teorik konusuyorum.
http://www.tomshardware.com/reviews/vista-workshop,1775-5.html
http://benjchristensen.com/2007/02/16/32-bit-versus-64-bit-jdk-memory-usage/
Aslında güzel bir benchmark konusu. Yapıldıysa da ben kaçırmışım.
Hem 32 hem 64 bit sürümde,
çeşitli işletim sistemlerinin (7, Vista, XP),
2 ve 4 (belki 6) GB RAM ile,
aynı yazılımın 32 ve 64 bit performansları,
benchmark programlarının performansları (ofis-internet-multimedya-oyun-CAD/CAM)
Hep aklımdaki sorudur: Kullandığım işletim sistemini 64 bit seçersem nelerle karşılaşırım acaba? Sürücü desteği, yazılım uyumu, eski 32 bit (hatta emektar 16 bit) yazılımların performansı… ve bu riski alsam elime ne geçer?
Burada kısaca cevap alsam, sonra bu sitede şöyle kallavi bir inceleme okusam… Bana da bir sürü tavsiye talebiyle gelenler var, ama demek ki çoluk çocuğa karışınca bu işlerden kopmuşum :(
Bunun benchmark'ını görmüştüm uzun süre önce.. Ama hatırlamıyorum nerdeydi. Hoş şimdi Wİndows 7 ve güncel yazılımlar ile yeni bir inceleme görmek güzel oluyor.
Bende tam olarak bu nedenden dolayı 2GB RAM'li bilgisayara 64bit kurmak istememiştim.
Vista' nın x86 ' sını kaldırıp 64 bit kurmuştum yaklaşık 1 yıl önce. Kurulumdan sonra yaklaşık 2 ay kadar herhangi bir ek yazılım kurmadım, ne kadar performanslı olduğuna bakmak için. Herhangi bir sorun olduğunda yazılımların sebep olacağı bir sorun olup olmadığını araştırmaktan daha iyiydi bu yöntem. Ama her ne hikmetse daha hantal çalıştı x86 ' ya göre. Bellek ve işlemci kullanım oranı aynı olmasına rağmen. Ve sonlarda iyice çakmaya başladı, baktım olmayacak ben de ona çaktım :).
"Windows hakimiyeti Windows 7'nin de çok beğenilmesiyle gayet sağlam. O yüzden bundan sonra işletim sistemi yerine Windows diyeceğim :)" Bir editör için ne kadar çocukça bir yaklaşım! Yani işletim sistemi ne olursa olsun çok satıyorsa iyidir, öyle mi? Vistanın berbatlığından sonra sanki hangi windows olursa çok beğenilmeyecekmiş gibi! Elbette editörümüz işletim sistemi ve windows kavramlarını benden iyi biliyordur. Ben editör değilim ama Ubuntu 9.10 u windows 7 den çok daha üstün görüyorum. Kafama takılan başka birşey de şu: Acaba Türkiye'de kaç kullanıcı gerçekten gimp in (linux un ücretsiz fotoğraf dükkanı :)) verebileceğinden fazlası için fotoşopa ihtiyaç duyuyor? Sadece daha çok kullanılıyor ve daha havalı diye kullanılıyor değildir inşallah!
Ben linux ve Windows' u beraber kullanıyorum. Ama buradaki konu Windows mu yoksa Linux mü olayı değil.
Yazıyı okumadan yorum yapınca böyle oluyor tabii :)
Yazının içinde Linux sistemlerin ortadan kaybolmasından bahsetmiştim. Beğenseniz de beğenmeseniz de bugün dizüstü alacak birinin önüne konulan sistemlerin çoğu hatta bazı yerlerde hepsi Windows tabanlı.
Windows 7'den sonra geçen yıla kadar gördüğümüz Linux sistemlerin vitrinlere çıkması olayı bir daha zor gerçekleşir. Halbuki güzel bir gelişmeydi. Cesaret edip alanlar ve hemen format atıp kaçak Windows XP kurmayanlar gayet memnun kaldılar.
Beğenmediğiniz Vista'yı insanlar mecburen almak zorunda kaldılar sırf sistemle birlikte verildiği için. Böyle bir tekelden bahsediyoruz. Tepkiler üzerine firmalar XP'ye downgrade seçeneği sundular. Daha utanç verici bir durum olamaz herhalde.
Yukarıda anlattığım konu tamamen Windows ile ilgili. Okumadığınız için fark etmemişsiniz. Mac ya da Linux'u de kapsayan bir 32 vs 64-bit testi değil. Windows bir işletim sistemi ancak konu içinde meselenin Windows ile ilgili olduğunu söyledikten sonra böyle yazmaya devam etmeye gerek yoktu.
Tekrar söylüyorum konu dizüstü sistemlerle verilen Windows işletim sistemlerinin versiyonları. Linux ya da Mac olsa böyle bir sorundan bahsetmeyecektik ;)
Murat bey, öncelikle yorum yazmadan evvel yazıların tamamını okurum, yani sizin yazınızı da sonuna kadar okudum. Yoksa yazının ana konusunun bu olmadığının farkındayım fakat seçilen cümle bana çocukça geldiği için, onun üzerinden ülkemdeki gereksiz windows hayranlığına tepki göstermek istedim. Üstelik Avrupa ülkelerinde bile, özellikle kamuda on sene öncesine göre windows hakimiyeti belli derecelerde gerilemişken, aynı cümlenize gene aynı sebeplerle katılmadığımı belirtmek isterim. Bir editör olarak sizin, zaten yeteri kadar bu konuda bilgi sahibi olmayan halkımızın kafasındaki bilgisayar=windows ezberciliğini pekiştirme değil yıkma sorumluluğunuz olduğunu düşünüyorum. Tabii bu benim görüşüm sizi bağlamaz.
Murat'ın da Mac kullanıcısı olduğunu ben söyleyeyim o zaman. :) Ben de Linux kullanıcısıyım. PCL'de her sistemin kullanıcısı var, sevgili Alchemist sessizliğe dönene kadar BSD-giller de vardı hatta. :)
Murat'ın yazıda yaptığı sadece bir gerçeğin ifadesi. Yani "piyasada satılanların hemen hemen tamamı Windows" diyor kısaca. Zaten Linux konusunda yerine Win XP kurmayıp kullananların çoğu kez memnun kaldığını yazıda belirtmişti yanlış hatırlamıyorsam. Bu da gözönüne alındığında bence de kötü bir şey söylemiş olmuyor.
Geçen eylül ayında Packard Bell Easynote TJ65 notebook aldım. İçinde 4 GB ram olmasına karşılık 32 bit windows vista "BASIC" vardı. ilk açılışta baktım windows kurulumu uğraştırcak direk yedekleme alanı için ayrılmış bölüm dahil format attım biliyorum vista yavaş.Direk ubuntu 64 bit kurdum alışık olduğum bir sistemdi zaten. Şimdi konu açılınca lisansını ödediğim ve hiç kullanmadığım vistanın BASIC sürümünün fiyatına bakıyım dedim netten. Fiyatı 160 liraymış içime oturdu doğrusu böyle boşa para vermek. Keşke dizüstü satılırken işletim sistemi almamak gibi bir seçenek olsa…
Dizüstü alırken iyi araştırmak lazım freedos olarak satılanlarda var, windowsa mecbur değilsiniz, haraç ödemeyim microsofta diyorsanız önce bi araştırın linux türevi ve freedos işletim sistemleriyle satılan bir çok laptop var. İş müşteride bitiyor, siz windows olmasın derseniz satıcı olmayanını bulur zaten, ama kuzu kuzu windowsa para vereyim derseniz sesiz kalırsanız, microsoft haraçını keser.
Windows kullanacak olanlar da kesinlikle windows yüklü bir laptop ALMASIN, çünki cd vermiyorlar içine kurulumu yapıp veriyorlar bir dosya var içinde o kadar o dosya silinse haydi bi dünya uğraş.
En iyisi laptopu windowsuz almak ve eğer windows kullanacaksan orjinal cdyi satın almak, böylece cd elinizde olur ve o windowsu dilediğiniz makinaya kurarsınız. Bende 3 tane laptop var elimde 1 cd yok ve her laptop için ayrıca linsans parası ödemişim nasıl salakca bi durum. Oysa windowsuz bir laptop alsaydım cd yi ayrı alsaydım en az 300-500 liram cebimde kalacaktı ve istersem o windowsu masaüstü pc ye de yükleyip kullanabilirdim.
Ayrıca bilmeyenler şunu bi araştırsın.
1- UBUNTU nun windowsatan ne eksiği var.
2- WINDOWSUN ubuntudan ne eksiği var.
Sonuç neyi talet ederseniz piyasa size onu verir, windowsuz laptop talet edin.
geçen sene eylül ayında casper notebook aldım, 4gb ramli ve 32bit vista vardı. casper a bir mail attım 64 bit dvdsini yolladılar. bence bu kadar problem degil ne yüklü olduğu, hiçbir firmanın da 64bit istediğinizde terslik çıkaracağını sanmıyorum :)
Sanıyla ya da ihtimalle 1.5-2 milyar parayı 32-bit sisteme vermektense pas geçip 64-bitini almak varken gerek yok dert etmeye ve yeniden sistem kurmaya:) Siz zaten almışsınız. Bizim derdimiz henüz almayanlara en rahat yolu göstermek ;)
Aynı şeyi geçen sene HP ile ben yaşadım, kendilerinden 64bitini istedim 32bitlik kurulu sistem yerine.
ödeme istediler kendileri benden.
Kesinlikle 64 bit kullanmak lazım. ah bir de programları 64 bit çıkartsalar… Artık 64 bit standart olmalı ve 32 bit terkedilmeli…
@Murat Gamsız
İhtiyaç olan bir konuydu bu. Çok didaktik bir yazı olmuş. Daha çok yazmanı bekliyoruz. Teşekkürler.
ya win 7 64 bit hiçbi yazılıma uyumlu değil 32ye çeviriyosun sonra 4gb belleği 3 gb görüo para yne boşa gidio..
Merhaba, Murat Bey,
Ben Berlin'de yaşıyorum ve blog yazarıyım (Milliyet Blog).Bugün İzmir'de yaşayan kardeşime bana bir dizüstü alması için "700" Euro gönderdim.(Almanya'da Türkçe klavyeli dizüstü yok, ek klavye taktığımda pek pratik olmuyor)Dediğim gibi yazı yazarım, bu yazılarla ilgili resimler indiririm; Günlük gazeteleri okurum, bazen dizi izler ve müzik dinlerim.Ama zamanım kısıtlı ve saatlerce İnternet başında bekleyecek durumum yok.(Biraz da teknoloji özürlüyüm) Benim derdim "hızlı" ve mümkünse "geniş ekranlı" bir dizüstü, sizin anlayacağınız. Windows 7/ 4 GB ve 64 bit olanını tavsiye ediyorsunuz. Bana bu özelliklere sahip bir model önerirseniz çok sevinirim. Dediğim gibi "700" olmaz da "1000" Euro olur, fark etmez. Şimdiden teşekkürler. Selamlar, saygılar.
Aslında artık hepsi Windows7 ve 4GB bellekle geliyorsa 64-bit. Model veremem ama core i3 barındıran ve ekranı güzel gösteren bir model alın. Yazı yazdığınız için klavyesine mutlaka dokunmalısınız. Berlin'de bir mağazaya gidip bu noktalara dikkat ederek model belirleyin ve buradan ısmarlayın.