HTML5 bir süredir geliştirilmekte. Adını yaygın olarak iPhone'un Flash videoları desteklememesi ile duyduk. HTML5'i kısaca tanıttıktan sonra Microsoft ve Apple'ın söylediklerine ve nedenlerine bakış atıyoruz.

HTML5 Nedir?

HTML5: Yalanlar ve Gerçekler HTML5 Logo 512

World Wide Web Consortium (W3C) ve kısaltmasını çok sevdiğim Web Hypertext Application Technology Working Group (WHATWG) güçlerini birleştirerek HTML5'i ortaya çıkardılar. Standartın önceki sürümlerinde kullanıcı etkileşimli ve iyi görünümlü site yapmak için çok uğraşmak gerekiyordu. Çünkü altyapı yeni teknolojileri desteklemiyordu. Açıklar eklentilerle (plug-in, add-on) kapatılıyor. Eklentiler bazen sayfadaki kodlarla otomatik inerken, Flash oynatıcısı gibi bazen bizim indirip tarayıcıyı yeniden başlatmamız gerekiyor.

HTML5 pek çok yeni özellik ile geliyor. En ilgi çekenler canvas elementi (Tuval demek. Grafik çizme alanı oluşturuyor), çevrimdışı uygulamalar ile video ve audio tagları.

İşte sorun burada başlıyor. Pek çok kişi HTML5 eklenti gerektirmeden videoları oynatacak diyerek geçiyor ama hangi formatta video?

HTML5 ile video

HTML5 standartlarına göre kodlanan bir sayfada video göstermek sadece tagı yazmak kadar kolay. Kullanabileceğiniz birkaç parametre var. İlerde ihtiyaç olursa yeni parametreler standarta eklenebilir. Bir örnek verelim.

<video poster="videomuzun_ekran_görüntüsü.jpg" controls>
<source src='videomuz.webm' type='video/webm; codecs="vp8.0, vorbis"'>
<source src='videomuz.ogv' type='video/ogg; codecs="theora, vorbis"'>
<source src='videomuz.mp4' type='video/mp4; codecs="avc1.4D401E, mp4a.40.2"'>
<p>Üzgünüz. Web tarayıcınız HTML5 uyumlu değil. Lütfen güncelleyin.</p>
</video>

Yukarıda üç formatta kodlanmış videoyu ve bu videoya ait resmi gösteren kodu yazdık. Tarayıcınız WebM, OGG ve MPEG4 formatlarından hangisini destekliyorsa o video gösteriliyor. Safari kullanıyorsanız ve plug-in kurmamışsanız WebM ve OGG'yi atlayıp MPEG4 videoyu gösterecek. Tarayıcınız hiçbirini desteklemiyorsa uyarı yazısı çıkacak. En çok kullanılan tarayıcıların hangi formatları desteklediğine bir bakalım.

Format Opera Safari Firefox Chrome I.E.
OGG 10.5+ Desteklemiyor 3.5+ 5.0+ Desteklemiyor
WEBM 10.6+ Desteklemiyor 4.0+ 6.0+ Desteklemiyor
MPEG4 Desteklemiyor 3.0+ Desteklemiyor Destek kaldırıldı* 9.0+

(*) Chrome 5.0 ile birlikte MPEG4 desteklemeye başlamıştı ama bu yılın başında desteğini çekti. Google'ın On2 şirketini satın almasının ve bu şirketin ürettiği WEBM kodeğini açık kaynak yapmasının üstünden bir yıl kadar geçti. Google'ın bu hamlesinden hemen sonra YouTube'un WebM desteklemesi ile birlikte savaş kızıştı. Bir sonraki sayfada bütün bu formatların nereden çıktığına firmaların hangi formatı neden desteklediğine bakacağız.

Sayfalar: 1 2 3

"HTML5: Yalanlar ve Gerçekler" ile ilgili kullanıcı mesajları

  1. Ahmet Duran

    PC Labs gibi harika bir sitede sizin gibi özgür yazılım fanatiklerinin (olumlu anlamda) olduğunu görmek çok güzel :)

    • Özgür yazılım destekçisi desek daha uygun olur :)

      İlk yazım Ubuntu 11.04 üzerine idi. Özgür yazılımı tanıtım, hata bildirme, çeviri ve elimizden geldiğince bug temizleme yollarıyla desteklemeye çalışıyoruz.

      • aktorun

        Tebrikler Ömer Öncü. Çok güzel ve bilgilendirici bir yazı olmuş.

        MP4 ün arkasındaki Apple/MS tuzağını bilmiyordum. Çok sinsice yaklaşmışlar. İlk önce zehiri ver, pazarı oluştur, sonra şartlar olgunlaşınca parsayı topla.

        Artık elimden geldiğince WebM destekleyeceğim ve bu konuyu aklımda tutacağım.

  2. evet

    Zamanında Microsoft tekel diye şikayet edenler Google tekel değil diye desteklemekten bir hal olmuşlardı.

    Şimdi de yeni ve acı gerçeği farkedip o çok övdükleri ve yıllardır destekledikleri Google tekelini protesto etmeye başlamışken…

    ""Google, "top benim oynatmıyorum" diyecek bir şirket."" demeniz komik oluyor.

    Googleun artık her işi google.com/xyz olarak yaptığını …,
    adwords-adsense ile reklam sektörünü bitirmesi,
    translate ile çeviri sitelerini – local business ile yellowpagesi-yelpi-tripadvisorü… bitirmesi,
    en son hotelfinderı açıp hotelscom-expedia,… vesaireyi bitirdiğini ve daha geçenlerde kapatılan apileri hatırlatayım.

    ""
    Google bahar temizliği olarak nitelendirebileceğimiz uygulamaya koyuldu. Bu uygulama aslında bir nevi geri adım. Bir çok API ‘lerini kapatma kararı aldı. Kapanacak API’ler arasında Google Translate’in bulunması dikkat çekiyor, Google Health ve Google Powermeter’ın da kapatacağı duyuruldu. Son zamanlarda sayısı oldukça artan API’lere Google I/O 2011′de de yenileri eklenmişti.

    Bunlardan bazıları : Discovery Service, Tasks API, Books API, Pagespeed Online API, Places API, Prediction API, Fusion Tables API idi.. Bu yeni API’ler kullanıcılara bir çok yönden yardımcı olsada kapatılan 11 API kullanıcıları hiçte memnun etmişe benzemiyor. Özellikle Google Translate (Google Çeviri) API’sinin kapatılması çok büyük tepkiler gördü

    Kapatılacak API’lerin dışında kapatılmayan ancak bir daha güncellenmeyecek API’lerde mevcut durumda. Bunlar :

    Code Search API,Diacritize API, Feedburner APIs, Finance API, Power Meter API, Sidewiki API, Wave API""
    *http://www.weebci.com/googleden-bahar-temizligi/

    Google bedava hiçbirşey yapmaz.

    • Google büyük oynayan bir şirket. Birçok hizmeti ücretsiz verirken reklamlar ile para kazanıyor.

      Google Labs da kapandı. Gerekçe olarak "daha az ürüne daha fazla efor sarfetmek" istediklerini söylüyorlar. Api lerin kapatılmasını da ekonomik yük ve diğer sebepler öne sürülüyor.

      "Top benim oynatmıyorum" demek nedensiz ya da gıcıklığına desteği kesmek/kaldırmak anlamında. Google işte bunu kolay kolay yapmaz. Çünkü adımlarını atarken kar amacı varsa buna göre stratejiyle adım atıyor. Kar amacı yoksa belli bir sınıra kadar sübvanse ediyor.

      Yazdıklarınızda haklısınız fakat Google'ın bir şirket olduğunu unutmayalım.

    • onbeskarakerli

      Google elbette bir şirket olarak geleceğini düşünmek durumunda. Hatta şu şekilde düşünmek lazım. Kim bir işi gerçekten bedava yapar? Kişisel uğraşlar haricinde birçok şey gelecek olan paraya bakar.

      Fakat bir de durumun öteki yüzü var. Şimdi Google'ın kötü olarak görülen yanlarını/özelliklerini geçelim. Bence Google uzun bir süredir bizi, bizi yolmaya yemin etmiş şirketlerden koruyor. Nasıl mı?

      Öncelikle arama motoru olarak işe başlayıp bu şekilde birçok yatırım yapan bir şirketten bahsediyoruz. Eskiden akıllı telefon pazarında symbian ve wm dışında ismi duyulan sistem yoktu. Ardından iOS geldi ve oldukça da popüler oldu. Ancak Apple gibi bir şirketin politikaları belli. Tamamen kara dayalı ve kapalı politikası olan bir şirket. İşte buna en güzel cevabı Google Android ile verdi. Şimdi akıllı telefon pazarının haline bakın. Üstelik Android artık taşınabilir bilgisayarlar için de geliyor. Bence yeterli yatırım yapılmıyor ama yapılsa iyi de yol alır. Sonra yine bu haberde bahsedildiği gibi Apple ve Microsoft birlikteliğine karşı ayakta duruyor WebM ile. WebM'i küçümsemeyin çünkü olaylar çok farklı ilerliyor şu anda. WebM'in önemi hakkında yazılan yazılara bakabilirsiniz. Yine Google'ın yıllardır Moziila kurumuna yaptığı bağışlar – varsayılan arama motoru olması için ödediği paralar ile Mozilla'nın en büyük gelirini oluşturduğunu biliyor muydunuz? Son olarak da ofis yazılımları ve uzantılarını tekeline almak isteyen Microsoft'a karşı açık kaynak dosya uzantıları ile ve yine açık kaynak ofis yazılımı üretilmesi için Hem Microsoft'a hem de Oracle'a karşı durarak The Document Foundation'ın kurulmasında önemli rolü olduğunu biliyor muydunuz?

      Yani demek istediğim Google için herkes bir komplo teorisi üretebilir. Arama motoru olarak ya da Google Maps ile özellikle insanları takip etmek gibi. Ben olaya diğer açıdan bakıyorum. Google'ın yaptığını yapmayan şirket yok şu anda. Hepsine bir örnek çıkar. En azından Google son kullanıcı için çalışmalar yapıyor. Piyasaya da oldukça güzel bir şekilde yön veriyor.

      • Babonim

        Peki bize güzel şeyler sunan Google'ın amacı nedir?

        Amaç, para kazanmanın dışında; aynen diğer firmalarda da olduğu gibi bir şekilde insanları kendilerine bağımlı hale getirmektir. (Belki de Google'ın en büyük amacı…)

        Google'ın işini iyi yapması, onları insanlık dostu yapmaz.

        • onbeskarakterli

          Dediğiniz doğru. Ama adamların yaptıkları işlerde son kullanıcıdan istedikleri uçuk kaçık rakamlar yok. Sürekli kendime saklayım sadece para kazanayım diye dertleri de yok. Baksanıza kaç aydır Apple'ın adı telif davalarından geçilmiyor. Hatta yeni telifler için şirketler alıyorlar. Ama Google hangi şirketi alsa elindeki ürünü/telifi açık kaynak hale getiriyor. Eminim kendi işine de geliyordur. Ama son kullanıcı yaptıkları güzel işler var.

  3. steelfiist

    yazı biraz hızlı yazılmış biraz fazla klavye tuşuna fazla basma hatası var

  4. Sine Qua Non

    Webm olayını biraz araştırın google'a hak ve destek vereceksiniz.

  5. Tesla

    çok biligilendirci ve bilinçlendirici bir makale. elinize sağlık

  6. Berkant Pençel

    Bu h.264 lisanları için para verecek olan kişi, videoyu elinde tutan kişi mi olacak, yoksa bu videonun oynatılması için araç geliştiren kişi mi olacak? Ben ikincisi diye biliyorum.

    h.264 codec'i 2016'ya kadar ücretsiz temin edilebiliyor. Tabi bu ilerisi için bir dezavantaj aslında.

    Google'ın bu açık kaynak kodlu webm formatı bir çok dev firma tarafından destekleniyor. Bu yüzden projelerin webm'le yapılmasında fayda var diye düşünüyorum.

    • Aslında yazıda bahsedip sizlerin -daha fazla- canını sıkmak istemezdim. Ancak soru gelmişken cevaplayalım.

      Bir siteniz var ve abonelikle H264 video yayınlıyorsunuz. Abonelerinize göre yıllık bir ücret ödersiniz. Bu ücret;

      100,000 ya da daha az için ücretsiz
      100,001 – 250,000 abone = $25,000
      250,001 – 500,000 abone = $50,000
      500,001 – 1,000,000 abone = $75,000
      1,000,000'dan fazla abone = $100,000

      300.000 aboneniz olduğunda yılda 500.000$ yani abone başına 16 sent ödersiniz.

      Geliştiricisiniz. Sitenizden yayın yapıyorsunuz.

      İlk 100.000 videodan sonra video başına 20 sent,

      5.000.000 videoyu geçerseniz video başına 10 sent ödersiniz.

      Sanırım yeterince açıklayıcı oldu.

  7. ahmet

    bi web tarsatımcısı deyılım ama
    kullanıcı olarak bı sorum var su mkv formatı ne zaman flv
    ve dıyer emsalı formatların yerıne web de gorcez

  8. Emre

    arkadaşlar bir şey sormak istiyorum. yazı içinde oracle'ın sun ı satın aldığından ve openoffice takımının ayrıldığından bahsediliyor, peki mysql noldu ? oracle da database yapmıyor mu ? asıl mysqli yok etmek isteyecektir o takımda libreoffice gibi ayrılmadı mı ?

Mesaj gönder »

PC Labs'da eğer daha önce yayınlanan yorumunuz / mesajınız yoksa, gönderdiğiniz mesaj otomatik olarak kontrol kuyruğuna girer ve onaylandıktan sonra sitede gözükür. Yorumlardan yazarları sorumludur; PC Labs sorumlu tutulamaz.