TÜBİTAK Ar-Ge sürecini tamamladı: Çipli kimliklerimiz yolda!
Erdem Gukrer - Kasım 28 2011, Pazartesi - 18:28
TÜBİTAK BİLGEM UEKAE'de tamamen Türk mühendislerden oluşan bir araştırma ekibinin 5 yıllık Ar-Ge çalışmasının ürünü olan çipli kimlik kartı projesinde sona gelindi. Elektronik kimliklerimizi almamız, bir yıllık geçiş süreci ertesinde, kademeli biçimde üç yıl içerisinde tamamlanmış olacak.
TÜBİTAK'ın Ar-Ge sürecinde sona geldiği çipli kimlik uygulaması bildiğimiz gibi ilk olarak pilot bölge olarak seçilen Bolu'da uygulanmaya başlanmıştı. İşte bu oryantasyon süreci halihazırda tamamlanmış durumda. Sırada Türkiye İcra Kurulu'nun konuyla ilgili alacağı karar bulunuyor. Bu karar da çıktıktan sonra, bir yıllık bir geçiş süreci dahilinde ilk etapta bir ilde, ve sonra da 7 bölgeden seçilecek birer il ile yurt dışında iki noktada kullanımına başlanacak olan e-kimlikler, bunun da ertesinde üç yıl içerisinde tüm Türk vatandaşlarının kullanımına sunulacak.
Projenin başındaki isim olan Oktay Adalıer, konuyla ilgili açıklamasında nüfus cüzdanı uygulamasına 1976 yılında geçildiğini anımsatarak, Türkiye'nin geçeceği elektronik sistemle yeni bir dönemin başlayacağını söyledi. Tamamladıkları Ar-Ge faaliyetleri dahilinde, TC Kimlik Kartının görsel tasarımının yapıldığını ve üzerinde bulunacak güvenlik tedbirlerinin belirlenerek uygulamasının gerçekleştirildiğini anlatan Adalıer, ayrıca kartın güvenliği için özgün bir akıllı kart çipi ve milli akıllı kart işletim sisteminin (AKİS) de geliştirildiğini ifade etti. Sözlerinin devamında e-kimlik kartının, standart kart okuyucularla kullanılabileceğini dile getiren Adalıer, ayrıca kamusal kullanım amacıyla Güvenli Kart Erişim Cihazlarının da geliştirildiğini anlattı.
Devamını kendisinin ağzından aktaralım:
E-kimliğe geçişle birlikte, bundan böyle hizmet veren kurum, hizmeti alan vatandaştan emin olacak. Vatandaşın orada olduğundan emin olacak. Kamu hizmetlerinden yararlanan kişilerin hak sahipliği denetimi kolay ve güvenli bir şekilde yapılacak. Kimlik doğrulamasındaki yetersizliklerden kaynaklanan sosyal güvenlik, sağlık, sigorta ve bankacılık gibi alanlarda usulsüzlük, yolsuzluk ve mali kayıplar asgariye inecek. Kimlik kartı, kamu kurumlarının vatandaşa yönelik sunacakları hizmetlerde elektronik iş süreçlerini destekleyerek bürokrasiyi azaltacak. Sağlayacağı güvenli kişi doğrulaması nedeniyle kurumların sunduğu elektronik hizmetlerinin nitelik ve sayıları artacak. Bu sayede vatandaş uzaktan kurumun uç noktasına gitmeden birçok işini elektronik ortamda çözecek. Vatandaşın zamanından elde edilen zaman tasarrufu iş kayıplarını önleyecek."
Elektronik kimlik kartlarının alternatifsiz bir sistem olup, e-devlet açılımında vatandaşın kurumlara ulaşımında anahtar vazifesi göreceğini ve mahremiyetin korunmasını sağlayacağını söyleyen Adalıer'e göre, çipli kimliklerin getireceği avantajlar şöyle:
- Vatandaş elektronik ortamda kimlik doğrulama yapılabilecek.
- TC Kimlik kartıyla tek kart-tek şifre dönemine geçilecek.
- Hastane, banka, noter, internet, kredi kartları hariç master ve visa kartı gibi her alanda kullanılabilecek.
- Kimlik sahteciliğinden kaynaklanan vatandaş mağduriyeti önlenecek.
- e-Devlet kapsamında sunulan hizmetlere evlerden ve iş yerleri de dahil internetin bulunduğu her yerden kimlik kartıyla güvenli şekilde erişilebilecek. Bu erişim, bilgisayarlar üzerindeki kart okuyuculardan ya da taşınabilir kart okuyucuları aracılığıyla yapılabilecek.
- Kimlik kartıyla e-imza kullanılabilecek.
- Kimlik kartı, vizesiz gidilen ülkelerde seyahat belgesi olarak kullanılabilecek. Yani elektronik pasaport özelliğine sahip olacak. Ancak vize gerektiren ülkeler için elektronik pasaport alınması ihtiyacı bulunacak.
- Stadyumda olay çıkaranlar tespit edilebilecek, okullarda yoklama yapılmasına gerek kalmayacak, öğrenciler kartını okutup yerine geçebilecek.
- Hastaların şeker, tansiyon durumu, kullandığı ilaçlar ve kan grubu bilgileri gibi acil kritik bilgileri karta yüklenecek. Vatandaş, muayene olduktan sonra tüm bilgileri hastanenin güvenli kart okuyucularında doğrulanacak ve sürekli güncellenecek.
Akıllı kartların çipinden mürekkebine kadar Türk endüstrisi üretimi olduğunu vurgulayan Adalıer, kartların nerede basılacağına ilişkin bir soru üzerine Türkiye'de kart basımı yapan 5 yerli firmanın bulunduğunu belirtirken, öngörüsünün yerli firmaların ihaleye girmesi yönünde olmakla birlikte, yine de TÜBİTAK olarak projenin sadece Ar-Ge boyutuyla sorumlu olduklarını belirtti.
Kartın kopyalanma riskine karşı görünür ve görünür olmayan 9 koruyucu önlemin alındığını belirten Adalıer, bu şekilde kartın kopyalanmasının mümkün olmadığını söylerken, karta yüksek güvenlik sağlayan damar ve parmak izi kontrollerinin ise güvenlik ve nakit transferi gibi durumlarda kullanılacağını dile getirdi.
Sözlerinin sonunda akıllı kimlik kartlarının büyük ihtimalle önümüzdeki 30-50 yıl boyunca kullanılacağını ifade eden Adalıer, bu sistemin altyapısının Türkiye'de oluşturulmasının önemine işaret ederek, bundan sonraki süreçte sisteme entegre edilecek her konunun devlet tarafından kendilerine iletebileceğini ve onların da yeni versiyonlarını çıkarabileceklerini söyledi.
PCL Sözlük
tmm klon kimliklerde piyasada yer alır artık :D
tüm dünyadan önce ilk bizde, yaşasın faşizm.
Bundan sonraki aşama çipli insan mı?
İlk bizdemi? Tayland malezya ve bircok Asya ulkesinde cok uzun zamandir cipli kimlik karti uygulamasi mevcut zaten! Ustelik adreste yaziyor kimlikte (ikamet)
İlk bizde yaşasın "Gerisini boşver"propaganda yapmaktanda geri kalmıyor beyefendi,bir kimlik kartına kanan zavallılarda varmış…
Kaybettiğimizde, yenisinin çıkması kaç gün sürer? Kimlik kartımız çipliyken 2011 yılında dahi taksilerde kartlı ödeme sistemine geçilemeyip, kimlik kartlarında böyle bir muhabbete geçmek devlet politikası mıdır, taksici lobisinin gücü müdür? Parklara sıçan hayvanlar ve başlarındaki hayvanlara sıçma+temizleme eğitimi verilse çipli kimlikten daha faydalı olur mu?
bu üçününde cevabını istiyorum :)) aklıma hayat bilgisi dizisindeki ruhi geldi :D
olumlu bir olay ancak güvenlik konusunda ve sistemin işleyişinin sağlıklı olacağı konularında ciddi şüphelerim var devlet işi olduğu için.
Başta güzel gözüken uygulama.Ama ben, bunun ilerde vücuda kazına mikroçiplerin önünü açacağını düşünüyorum.Her şeyin ortada kayıtlı olduğu ve uzaktan kontrol edildiği bir 'kimlik' uygulaması.Belki de karşıt düşüncedeki veya düşman görülen insanların tüm işlemlerinin bir işlemle iptal edilmesi gibi zararları olabilir.İşin bir tuhaf tarafıda var ki; o da, insanların bunların kendisi isteyerek alacak.Özellikle bizim coğrafyamız.Zaten 'Her şeyi gören' gözler üzerimizde iken…
aynen katılarakdan yeni dünya düzeni hakkında dolanan bilgileri okuda iseniz tüm insanların elektronik ortamdan takip edileceğini duymuşsunuzdur.hiçbir şekilde elinde bu kattan başka birşey olmayacak.kominizm faşizim hepsini çorba yapalım tepedekiler kaymağını yesin misali.başka kullana ülkeler var mı acaba?bu düşünceler uçuk geleiblir ama etrafınıza bakın havadan sinyaller alıp tv ekranında görüntüye dönüşüyor.bu garip gelmiyor dimi?çocukluğunuzdan beir var bu cihaz çünkü.
dediğiniz korkuları şimdiki kartlarla yapmak daha kolay .
Arabistanda bu sistem 5 yıldır uygulanıyor şuanadek her hangi bir problem olmadı.
Tam hatırlamıyorum ama, bu iş daha önce bir Endonezya veya Malezya firmasına verilmişti. Arada bir de Türk ortak vardı tabi. "Yapıyoruz, yakında bitecek" diyerek bizimkileri oyalamışlardı, sonunda da hiçbirşey yapmamışlardı. Sonra devletimiz doğru yolu buldu, işi Tübitak'a verdi. İyi de oldu. Keşke daha önce vermiş olsalardı, biz de çoğu ülkeyle aynı zamanda elektronik kimliklere geçmiş olurduk.
baya güzel bir olay bununla birlikte işlemler bir hayli hızlanmış olacak tabi teori uygulamaya sorunsuz bir şekilde geçerse ki ben bunu hiç zannetmiyorum :))
süper bişey bence mükemmel bi sistem bu sistemi düzenleyen herkese tesekürler T.C. vatandası olmak gurur verici saygılarımla…
Sırf nufus cüzdanı sığsın diye aldığım büyük cüzdana veda edecek olmak bile bu yeni kimliği güzel kılıyor bana.
ehliyet taşıyınız efendim. o küçücük ? cüzdanla neden zorlandınız öyle :) 3 yıldır ehliyetle geziyorum nüfus cüzdanına gerek yok…
Bi sefer nufus cüzdanına göre almış bulundum, 5 yıldırda kullanıyorum. Biraz yıpransa kaldırıp atacamda, mübarekte hiç yıpranmadıki, hakiki deri ya ondan gelen bir sağlamlık var… Nalet olsun içimdeki bu deri cüzdan sevgisine.
Tamamen sizin durumunuzdan bağımsız olarak;
Avukat ve polis arkadaşlarımın gözlemidir: Bölücü örgüt sempatizanı etnik tipler, kendilerine kimlik sorulduğunda asla nüfus-hüviyet cüzdanı kullanmaz, daima ehliyet gösterirlermiş.
O hilalin iki ucu batmaktadır herhalde.
Ehliyet=nüfus cüzdanı degil malesef. Sadece ve özellikle nüfus cüzdanı ibraz etmeniz gereken durumlar oluyor o nedenle taşımanızı tavsiye ederim.
örnek: son ALES sınavında yanında ehliyet getiren birçok kişi kapıda kaldı içeri alınmadı. Daha sonra araştırınca ÖSYM nin yaptığı bütün sınavlarda nüfus cüzdanı zorunlu olduğunu gördüm.
Kimlik yerine geçmediği için devlet dairelerinde de geçerliliği olmaması lazım. (Askeriyede sırada bekleyen birçok kişiyi geri yolladı memurlar.) Ayrıca reşit olan bireylerde kimlik taşımamanın cezası var.
Olur mu öyle şey yahu, nüfus cüzdanı, ehliyet ve pasaport bu ülkede "kanunen" kimlik yerine geçer.
Sınavda ehliyet vs. kabul edilmemesi tamamen kendi salaklıkları. Fotoğraf falan farklı oluyor ya da bazı bilgileri karşılaştırmak üzere göremiyorlar diye öyle yapıyorlar.
Adaylar sınavın yapılacağı binaya, sadece T.C. Kimlik Numarası ve şifreleri ile internetten kendilerinin edinecekleri Sınava Giriş Belgesi ve nüfus cüzdanı veya süresi geçerli pasaportu ile alınacaklardır. Nüfus cüzdanında adayın güncel bir fotoğrafı ve T.C. Kimlik Numarası bulunmalı, pasaportun süresi geçerli olmalıdır. Üzerinde adayın güncel bir fotoğrafı veya T.C. Kimlik Numarası bulunmayan nüfus cüzdanları ile geçerlilik süresi bitmiş pasaport kabul edilmeyecektir.
Goruldugu uzere ehliyet listede yok. Hepsi için:
http://osym.gov.tr/belge/1-13099/sinav-uygulamalarina-iliskin-guvenlik-tedbirleri-211120-.html
Facebookta her türlü bilgiyi verip cipli karta süpeyle bakmak bize mi özgü nedir ?
Chipli kredi kartı ciktigindan bu da kopyalanır diyip ortaligi yikmislardi. Hala kopyalanamadı. Bu devirde hala eski kimlikler ayip kacardi.
Kısmen de olsa doğru söylüyorsun :) Ortada bir "bu ne perhiz bu ne lahana turşusu" durumu mevcut :) Hayırlısı olsun bakalım…
facebooktaki bilgileri kendi isteğinle paylaşıyorsun, devlet ise sana ait her türlü bilgiye sahip olacak, istesen de istemesen de… aradaki fark bu.. herhangi bir suça karışmamışsan, veya pasaport başvurusu yapmıyorsan devlet parmak izine neden ihtiyaç duyar? veya düşün çocuğun oldu, ona kimlik çıkarıyorsun, hop bebeğin parmak izini alıyorlar…bence rahatsız edici..
Bundan gayri artıkın çipimizde bozulacak.
okuldaki yoklama alınmaması bu çiple girilmesi işi kötü olmuş ne güzel gitmiyorduk arkadaşlar yerimize imza atıyordu :)
iyi vatandaş olursak bu çiple bonus da kazanabilirmiyiz acaba :)
Valla bir an önce uygulamaya geçmesini bekliyorum,özellikle devlet uygulamalarında çok zaman kazandıracak.
Bu uygulamanın birinci elden sunumunu izlemiştim. Hem de bitmiş halini. Yıl 2009du.
Tübitak özel şirket gibi, proje grubu da özel bir proje grubu gibi çalışıyor, çok sağlam iş çıkarıyordu ama malesef bürokrasi daha o tarihlerde arkadaşları çileden çıkarmıştı.
Evde bana verilen deneme amaçlı yeni kimliğim hala durur. Torunlarıma anlatırım diye saklıyordum. Bu ülke böyledir işte, bişey yaparsın hemen engel olurlar diyecektim onlara.
İnşallah sorunsuzca geçiş sağlanır çünkü çok ciddi faydaları olacak. Ota çöpe bahane üstüne bahane üreten güruhu da allah ıslah etsin ne diyeyim.
Yukarıda arkadaş çok güzel söylemiş, facebook a her türlü bilgiyi verip de pimpiriklenmek de nerden çıkıyor. Ya da teknolojide biz hep geriyiz zaten diye yakınıp kendi teknolojimizi ürettiğimizde "aha g.tümüze çip takacaklar" çığırktkanlığına ne demeli.
İşin teknolojik boyutunu anlatabilmek adına şöyle bir özet geçeyim:
Söz konusu sadece bir kart üretmek değil. Haberde de belirtildiği üzere ülkemizde her türlü (ödeme sistemleri emv dahil) kartı üretebilen yerli firmalar var zaten.
Kartın güvenliği için kendi kriptomuzu ürettik (Türk kriptograki enstitüsü, gebze). Bu çok pahalı bişeydir.
Kartı okumak için pos cihazına benzeyen linux çekirdekli kendi işletim sistemimizi (pardus falan değil) çalıştıran cihazı ürettik.
Bu cihaz üzerinde 2 adet kimlik kartı ve dijital imza kartını aynı anda okuyan okuyucular var.
Cihaz üzerinde yine parmak izi okuyan bir okuyucu var.
Cihaz üzerinde şifre vb bilgilerin girilebileceği bir alan var ve bunların hepsiyle çeşitli kombinasyonşlarda kompleks güvenlik sevileri belirliyorsunuz.
Bu cihaz ile ana hostlar arasındaki iletşim protokolleri standart olabilir de olmayabilir de ama bu iletişimi sağlıklı bir şekilde yapacak altyapıyı kurduk.
Nüfus idaresi, sosyal güvenlik kurumu, asayiş sube polis vb birimler arası yüksek düzeyli güvenlik sağlanarak zayıf bir bağ ile iletişim kruulmasını sağladık.
Merkez hostlar üzerinde iyi bir veritabanı ve servis kurgusunu sağladık. İşte bu kolay bişey değil detaya gerek yok az çok fikri olan anlar zaten.
vs vs.
Burda neden hepsine yaptık ettik deyişimi sanıyorum anlamışsınızdır. Bazılarının şunu burdan aldık bunu burdan sipariş ettik, ordan burdan topladık alerjisine karşı gayet açık olabildim herhalde. Evet bu komple bu toprağın ürünüdür. Her ne kadar onu üreten ekibin bir parçası olamasam da yaptıkları şeyle çok gurur duyuyorum. Yukarıda dediğim gibi; devreye gireceği konusunda ciddi şüpelerim olsa da.
Olur da ileride bir sorun olursa hemen celallenmemek de gerekiyor bence. Sanıyorum içinizde çok az kişi bir şekilde üreten (hele hele teknik ürün üretim) sürecindensiniz. Bir ürün çıkarmak o kadar da basit birşey değildir. Devletin bizzatihi kendisi (devlet diyorum hükümet değil. müsteşarlar, yüksek seviye memurlar, hukukçular, barolar, cartlar curtlar hep engel oluyor böyle şeylere) engel oluyor bu ekibe bunu bilin. Buna rağmen bu noktaya geldiyse daha da iyi olacak demektir.
"Peki zeki müren de bizi görecek mi?" diye soracak arkadaşlara da kendilerine ne gibi faydalar sağlayacağını söyleyeyim. Bugün tc kimlik numaranızı verdiğinizde birçok devlet dairesinde ve özellikle sağlık kurumlarında işlerin ne kadar kolaylaştığını düşünün. Bununla bir o kadar daha bürokrasiden kurtulmak mümkün. Ancak dediğim gibi devlet yapılanmamızın stratejik noktalarında oturan boğalar bunların birçoğuna geçit vermeyebilir de. Hadi hayırlısı diyorum.
Katılıyorum, facebook üzerinde dolaşan "çakma" videolara inanan komplo teorisyenlerine de hastayım :)
ayrıca açıklama ve bilgilendirmeler için de çok teşekkürler
Bu sitede bu uzunluktaki yazının hemen altına iki kelime bile okumadığını belli eden yorumcuklar olabildiği gibi, her harfini dikkatle okuyup hemfikir olanlar da vardır.
Eline sağlık.
bunları klonlayıp senin adına iş çevirenler mutlaka olacaktır. sonra anlat derdini marko paşaya.
Kriptolojide Türkiye oldukça ileride (kullanılan yerler olur olmaz farklı mesele) o yüzden güvenlik kısmı kopyalanmayı zorlaştıracaktır eminim. Ama bu değil ki kopyalanma ihtimali yok, sonuçta hiçbir şey mükemmel değil. Fakat Google'ın bile hacklenme ihtimali her zaman mevcut, ihtimallerden korkmak değil önlem almak insana yol aldırır…
nufus cuzdanini klonlamak daha mi zor
Daha dün Ankara'da TÜBİTAK BİLGEM'in e-imza çalıştayındaydım. Güvenlik ile ilgili sorular sorduk. Aldığımız yanıtta şifrelerin şu an ki teknoloji ile kırılmasının 5 yılın üzerinde bir sürede yapılabileceği, bu nedenle e-imza geçerlilik süresini 3 ile 5 yıllık olarak verildiğini, şifrenin kırılsa bile 5 sene geçtiği için geçersiz olacağını bildirdiler. Ayrıca bunun genel bir dünya standartı olduğunu ve TÜBİTAK'ın da bunu uyguladığını özellikle belirttiler.
Yeni kimlik kartları için görüşlerim olumlu yönde. Zamanında T.C. Kimlik numaraları içinde birçok laf söyleyen olmuştu. Ancak kullanımı özellikle devlet kurumlarında yaygınlaşınca sağladığı kolaylıklar ve güveniriliği vazgeçilmez olarak kabul gördü. Şu an tam olarak kayıtlarınının tamamını T.C Kimlikli yapan devlet kurumlarımız yok gibi. Eski kayıtların kimlik bilgilerinde T.C. Kimlik haneleri boş. Buna biraz da kurumlar arası entegrasyon bürokrasisi neden oluyor. Bizzat bu konuda yaşadığım deneyimler var. Bu yeni sisteme geçiş bence kısa sürede gerçekleşecek. Özellikle ilk denemesini de tahminime göre 2014 yerel seçimlerine yetiştirebilirler. Böylece seçimlerden tutunda devlet ile ilgili tüm işlerimizde kimlik doğrulamamızı bu kartlar ile güvenli olarak yapabileceğiz.
Çalıştaydan öğrendiğim diğer bir bilgide bu kimlik kartları içine e-imza entegre edilebiliyor. Tam detay veremediler ama bu kartlarımızla elektronik imza işlemlerimizi de yapabileceğiz.
Ancak yukarıda Ahmet arkadaşınmızın gönderisinde belirttiği bürokrasi malesef önümüzdeki en büyük engel.
Herşey çok güzel de keşke kartın görsel tasarımı üzerine biraz daha çalışılsaydı.
Ne cins, tırsak, komplo teorileriyle yaşayan insanlarımız var ya. Yok kıçımıza takılacak çipin önü mü açılır yok herşeyimizi takip mi ederler…
Gizli kapaklı iş çevirenlerin g.tü tutuştu gibi sanki.
Ben Tübitak'ı tebrik ediyorum.Yukarıda ahmet bey izahını yapmış zaten. Kendisine de ayrıca teşekkürler.
bu karta benzer bi sey avrupa ulkelerinde bi süredir kullaniliyor zaten. ancak ne ogrencilerin bu kartla yoklamasi aliniyor, ne de parmak izi. yalnizca sigorta, vergi gibi konularda islemleri hizlandirmak icin kullaniliyor. tam olarak nasil calistigindan emin degilim ama uzaktaki sistemin kartinizi okuyup emin olabilmesi icin bilgisayara yuklu bir java client olmasi ki platform bagimsiz olmasi gerekiyor boyle bir yazilimin, bir de kart okuyucu gerekli. eger kart okuyucunuz yoksa her semt belediyesinde ve sehrin cesitli noktalarinda ucretsiz kart okuyuculardan ve bu islemleri yapmak icin kurulan terminallerden yararlanilabiliyor. simdi boyle olacaksa ok. yok clientlar yalnizca windowsta calisir, kart okuyucu icin sehrin öbür ucuna gidilir, orada saatlerce kuyrukta beklenir, o islemden de 10-20 lira gibi bir ücret alinirsa bu kartin hic bir faydasi olmaz pratikte vatandasa.
Bunlar iyi güzel hoş tamam ama bizim devletimiz maalesef herşeyi yarım yamalak yapıyor şimdi bu kartlar çıkar sonrada her ay bir makinenin önünde GÜNCELLEŞTİRME kuyruklarında kavga falan ederiz biz merak etmeyin MS'ye bile o kadar sık güncelleme gelmez ama bu kartta gelebilir !
Geç bile kalındı,tabi ihtiyaç meselesi.
Cep telefonunu kullanamayanlar bu kartlarla ne yapacaklar?
Seçim zamanı oy versinler kâfi.
HAYIRLI OLSUN CIBE BİNECEĞİZ
Bu kimliklerin güvenliğinin sağlanması pek mümkün olmayacağından başımıza çok büyük belalar açılacak.
Valla bende yok :D